MİLLİYET.COM.TR / ÖZEL –ABD’nin İran’ın derin yer altı nükleer tesislerine yönelik gerçekleştirdiği “Midnight Hammer” operasyonu, savaş teknolojilerinde yeni bir periyodun sinyallerini verdi. Bu operasyonda birinci kere kullanılan Massive Ordnance Penetrator (MOP) bombası, takma ismiyle “Dağları Delen Bomba”, Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri (USAF) için geliştirilen 30.000 pound (13.600 kg) tartısındaki hassas güdümlü sığınak yok edici olarak anılıyor. Sırf B-2 Spirit bombardıman uçaklarıyla taşınabilen, dünyanın en büyük konvansiyonel mühimmatlarından biri. ABD ve İsrail, İran’ın “nükleer kalbi” olarak da isimlendirilen Fordo ve Natanz üzere tesisleri gaye aldı.

Massive Ordnance Penetrator (MOP) bombası, GPS ve jiroskopik güdüm sistemleriyle donatılmış olup, amaca ulaştığında yer altına nüfuz ederek patlıyor. ABD’nin bu teknolojisi sadece kendi envanterinde bulunurken, İsrail bu çeşit derin maksatlara ulaşabilecek kapasiteye sahip değil. Rusya’nın ise 15-20 metreye kadar nüfuz edebilen silah sistemleri var.

Sığınaklar ve yer altı tesisleri, gelişen silah teknolojileri karşısında eskisi kadar inançlı değil. Bu durum, askeri stratejilerde ve savunma planlamalarında esaslı değişiklikleri de gündeme getirdi. İran, kritik karargâhlar, komuta merkezleri ve füze sistemleri üzere tesisleri dağların içine ya da yer altına inşa etti. Son gelişmeler, bu çeşit sığınakların bile artık eskisi kadar inançlı olmadığını gösterdi.

“DERİN MUHAFAZALI TESİS GÜVENLİĞİ ÇÖKTÜ”

Terör ve Güvenlik Uzmanı Coşkun Başbuğ, sığınak delici bombalara ait Milliyet.com.tr’ye açıklamalarda bulundu:

“Sığınak delici bombaların bulunmasıyla savunmada ve savaşta her türlü kural değişti. ‘Artık hiçbir yer inançta değil’ demek yanlış bir tarif olur.” diyen Başbuğ, “Zira sığınak delici bombaların tesir gücü, arazinin yapısına, kullanılan betonun cinsine, içinde kullanılan donatıya kadar farklılıklar gösterir. Askerî toplulukta ekseriyetle bombaların, her türlü tesisatın sayıları biraz abartılı verilir. Zira bu sonuçta fevkalade bir pazardır ve çok da büyük paralar dönmektedir. Şayet siz ’60 metreye betona nüfuz ediyor’ diye bir kavram duyarsanız, doğruluğunu araştırmadan asla buna nazaran hesap yapmamalısınız. Amerika’nın söylediği 57 bomba, söyleme nazaran 60 metre derinliklere kadar inen bomba özelliği taşıyor. Tahminen uygulamada bu 60 metrenin yarısını bulamayacaksınız. Bilemiyorsunuz, zira bunları denemek kolay değil. Önemli paralar ve bir savaş ortamı hariç deneme talihiniz neredeyse yok. Hasebiyle tüm bunlara bakarak ‘derin muhafazalı tesis güvenliği çöktü’ demek çok yanlış olur.” dedi.

Başbuğ kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Zira sığınak tercih yapanlar, o ’60 metre’ sözünün yanına şöyle bir dipnot düştüler: ‘Kullanılan gerecin özelliğine nazaran beton delme derinliği 8 metreye kadar düşebilir.’

Sonuç olarak geldiğimiz nokta şu: Evet, ‘sığınak delici bomba’ diye bir teknoloji var ancak bu teknoloji bütün yapıları korunaksız hale getirdi demek çok yanlış bir tarif olur. Tesir üretimi, cinsi, metresi metraj tartışılmasına karşın bir tesir ürettiğini söyleyebiliriz ancak bu mukadderatları değiştirecek, işte bütün kuralları yerle bir edecek bir tesir asla değil.”

“İSRAİL’İN ELİNDEKİ SİLAHLAR, İRAN’IN NÜKLEER TESİSLERİNE TESİR ETMEKTEN ÇOK UZAK”

Konuyla ilgili dikkat çeken kıyaslamalar yapan Kapadokya Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şafak Oğuz da şunları söyledi:

“İsrail’in sahip olduğu ve F-15 savaş uçağı ile kullanılabilen GBU-28 mühimmatının, korunaksız topraklarda 50 metre kadar yer altına erişebildiği tabir ediliyor. Fakat beton sığınaklarda 5-6 metre derinliğe ulaşabildiği belirtilmekte. Bu durum, İsrail’in İran’ın nükleer tesislerine akın kabiliyetini engelliyor. ABD, İsrail’e GBU-28 satışını 2005 yılında onayladı ve 2009 yılında bu silahlar İsrail’e ulaştı. İsrail’in elinde yeniden birebir niyetle kullanılan BLU-109 serisi mühimmat bulunmakta. 250 kg yüke sahip BLU-109 bombasının 2 metreye kadar beton delme özelliğine sahip olduğu tabir ediliyor. Yani İsrail’in elindeki silahlar, İran’ın nükleer tesislerine tesir etmekten çok uzakta.”

Yer altındaki maksatların vurulması konseptinin yeni bir gelişme olmadığını aktaran Şafak Oğuz, şu sözleri kullandı:

“Bu teknoloji tüm ülkelerde bulunsa da, değerli olan yerin ne kadar altındaki bir aralığın vurulabileceği yeteneği. Mesela Rusya, maksadın cinsine nazaran 3-5 metre ortası bir derinliğe nüfuz edebilen ve 1.500 kg tartıya sahip KAB-1500 serisi silah sistemine ve 2-3 metreye kadar nüfuz edebilen 500 kg tartısındaki BETAB serisi silah sistemine sahip. Fakat çeşitli kaynaklarda Rusya’nın 15-20 metre uzaklığa kadar nüfuz edebilen silah sistemlerinin olduğu tabir ediliyor. Bu aralar büsbütün mühimmatın kullanıldığı taban ile alakalıdır.”

HANGİ ÜLKE NE DURUMDA?

Kapadokya Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şafak Oğuz, ülkelerin sığınaklara karşı savunma kapasitelerini şöyle kıyasladı:

1. Amerika Birleşik Devletleri (ABD):

ABD, GBU-57 üzere ileri seviye sığınak delici mühimmatlarla önder pozisyonda. 13.600 kg tartısındaki bu mühimmat, yalnızca B-52 bombardıman uçakları ile taşınabilir ve 60-80 metre derinliğindeki beton sığınakları dahi etkileyebilir. ABD’nin elinde yaklaşık 20 adet GBU-57 olduğu belirtiliyor ve bu mühimmatlar sırf ABD envanterinde bulunmakta. Bu, ABD’yi sığınaklara karşı en güçlü ülke yapıyor.

2. İsrail:

İsrail de sığınakları gaye alabilen gelişmiş mühimmatlara sahip, lakin kapasitesi ABD ile kıyaslanamaz. GBU-28 üzere mühimmatlar, toprak altına 50 metreye kadar nüfuz edebiliyor, lakin beton sığınaklarda bu derinlik sadece 5-6 metreye kadar tesirli olabiliyor. Ayrıyeten, BLU-109 üzere mühimmatlar yalnızca 2 metreye kadar beton delme özelliğine sahip.

3. Rusya:

Rusya’nın elinde KAB-1500 ve BETAB serisi mühimmatlar bulunuyor. Bu mühimmatlar, 3-5 metreye kadar derinliklere nüfuz edebiliyor. Lakin Rusya’nın 15-20 metreye kadar tesir edebilen silah sistemleri olduğu da sav ediliyor.

4. İran:

İran, derin yer altı tesisleri kurmuş ve bu tesisler ekseriyetle nükleer programlarıyla bağlantılı. Lakin ABD’nin GBU-57 üzere silahlarla bu tesisleri gaye alabilmesi, İran’ın sığınaklarını savunmasız kılıyor.

5. Türkiye:

Türkiye, savunma endüstrisinde gelişmeler kaydediyor ve yer altı sığınaklarına karşı savunma stratejilerini güçlendirmeye yönelik çalışmalar yapıyor. Lakin ABD ve başka büyük güçlerle kıyaslandığında, Türkiye’nin mevcut savunma teknolojileri daha hudutlu kalıyor.

ABD BU ALANDAKİ LİDERLİĞİ ELİNDE BULUNDURUYOR

Gelişmiş sığınak delici teknolojilerinin ortaya çıkması, dünya çapında sığınaklara yönelik güvenlik anlayışını değiştirdi. ABD, bu alandaki liderliği elinde bulunduruyor. İsrail ve Rusya güçlü olsa da ABD’nin düzeyine ulaşamıyor.