Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Lahey’deki NATO tepesinde değerli açıklamalarda bulunuyor. Erdoğan’ın açıklamaları özetle şöyle: Kurul oturumunda savunma harcamalarımızı 10 yıllık müddette gayri safi yurt içi hasılalarımızın yüzde 5’i seviyesine çıkarmayı kararlaştırdık. Mevcut krizlerin derinleştiği ve her geçen gün ek krizlerin ortaya çıktığı bir iklimde alınan bu karar NATO açısından bir zaruret teşkil ediyor. Terörizm tehdidinden en fazla ziyan gören, bölgemizdeki birçok krizden direkt etkilenen müttefikiz.

SAVUNMA ENDÜSTRİMİZ PARMAKLA GÖSTERİLİYOR

Halihazırda milletlerarası gündemi domine eden olayların çabucak hepsi Türkiye’nin yakın etrafında yaşanıyor. Ülkemizi tüm bu krizlerin, sıcak çatışmaların ve tansiyonların uzağında tutmaya çaba ediyoruz. Caydırıcılığımızın arttırılmasına ve savunmamızın güçlendirilmesine büyük değer veriyoruz. Türk savunma endüstrinin son yıllarda yaptığı büyük atılım dünyada parmakla gösterilmektedir. Silahlı ve silahsız, insansız hava araçları başta olmak üzere birçok alanda global ölçekte kelam sahibiyiz.

Savunma harcamalarımız halihazırda evvelki tepelerin gayesi olan yüzde iki düzeyinin üstündedir. Hatta mevcut altyapı ve savunma sanayi yatırımlarımız, inovasyona ayırdığımız kaynaklar ve memleketler arası gayretlerimiz itibariyle yüzde beşi yakalamaya en yakın ülkelerdeniz. Birçok müttefikin tehdit ve sınamalar karşısında daha fazla sorumluluk üstlenmek konusunda bizimle birebir çizgiye gelmesini hakikat buluyorum. Elbette yalnızca savunma harcamalarını arttırarak ittifakın aktifliğinin geliştirilmesi mümkün değil. Müttefikler ortasında karşılıklı anlayış ve işbirliğinin içtenlikle tesis edilmesi de gerekiyor. Bu minvalde birinci olarak müttefikler ortasındaki savunma sanayi eserlerinin ticaretindeki manilerin amasız, fakatsız kaldırılmasına yönelik anlayışın ittifak evraklarına yansıtılmasına öncülük ettik.

Bunun tüm ögeleriyle hayata geçirilmesini ümit ediyoruz. Avrupa Birliği’nin savunma ve güvenlik alanındaki teşebbüslerinin NATO’yu tamamlayıcı nitelikte olması gerektiğinin altını çizdim. Bilhassa üye olmayan müttefiklerin, birliğin savunma sanayi teşebbüslerine tam olarak dahil edilmesinin tüm Avrupa’nın menfaatine olacağını vurguladım. Sonuçta Avrupa’da artan savunma yetenekleri tüm Avrupa Atlantik Bölgesi’nin çıkarınadır. Temennimiz bu kuşatıcı yaklaşımın kıta geneline hakim olmasıdır. NATO Genel Sekreteri’nin Teksas’tan Ankara’ya savunma sanayi gelişimini temel alan yaklaşımı bu bakımdan olağanüstü pahalıdır.

Bildiğiniz üzere ittifakın terörizmle uğraştaki rolünü öne çıkartan müttefiklerin başında geliyordur. Hakikaten terörizm, NATO’ya yönelik aktüel iki temel tehditten biri olarak kayda geçirilmiştir. Bu kez Lahey’de terörle uğraşın fakat müttefiklerin samimi dayanışmasıyla başarılabileceğini vurguladım. Tepe bildirisine bu tehditin yansıtılmasını sağladım.

RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI

Ukrayna’da üç yıla aşkın müddettir devam eden savaşın hem bölgesel hem global tesirleri oldu. Can kayıpları ve yıkım her iki taraftan giderek artıyor. Türkiye olarak biz savaşın adil ve sürdürülebilir bir barışla sonlandırılması için ağır uğraşlarımızı sürdürüyoruz. 2022 Mart ayında İstanbul’da mesken sahipliği yaptığımız lakin yarım kalan görüşmelerden Karadeniz-Tahıl teşebbüsü, savaş esirleri takası üzere somut sonuçlar almıştık. Diplomasiye olan inancımız tarafların bize duydukları itimatla birleşince İstanbul’da bir kere daha orta buluculuğa başladı. Konut sahipliğimizdeki görüşmelerde ek esir ve cenaze takasları konusunda kıymetli ilerleme sağlandı. Ayrıyeten muhtemel bir ateşkese dair açık bir görüş alışverişinde bulunun. Ateşkes ve kalıcı barış için bir fırsat penceresinin aralandığı karartındayım. Bunun heba edilmemesi gerekiyor. Gayemiz taraftar ortasında ek somut adımlar atılmasına dayanak olmak suretiyle kalıcı barışa giden sürecin taşlarını döşemektir. Müttefiklerimizin de takviyesiyle, savaşın en kısa müddette neticelendirilmesi umudumu koruyorum. Daima söylediğim üzere, adil bir barışın kaybedeni olmaz.

‘VİCDAN SAHİBİ KİMSE İSRAİL VAHŞETİNE SESSİZ KALAMAZ’

Orta Doğu’daki tehditlerin ve krizlerin her geçen gün daha önemli bir hal aldığını görüyoruz. Gazze’de Filistin halkına yönelik olarak iki yıla yaklaşan zulüme bir sefer daha dikkat çekiyorum. Bakınız, şimdiye kadar İsrail akınlarında birden fazla çocuk ve bayan 56.000 Gazzeli hayatını kaybetti. Tekrar birçok çocuk ve bayan 129.000 Gazzeli yaralandı. Gazze’nin %80’i yıkıldı. Sıhhat altyapısının %95’i tahrip oldu. Kiliseler, mescitler, okullar, hastaneler bombalandı. 2 milyonu aşkın Gazzeli kardeşimiz yıkıntıların ortasında zirvelerine daima bombalar yağarken çok güç kurallar altında hayatta kalma uğraşı veriyor.

İsrail hükümeti en temel gereksinim unsurlarının dahi Gazze’ye girişine mahzur çıkartıyor. İsrail’in engellemeleri ve hücumları sebebiyle Gazze’deki insani trajedi insani felakete dönüşmüş durumda. Vicdan sahibi hiçbir insan bu türlü bir vahşete sessiz kalamaz. Bebekler uyurken susulur, bebekler öldürülürken susulmaz. Buradan insan hayatına kıymet veren herkesi zulme karşı seslerini yükseltmeye çağırıyorum. Fakat milletlerarası toplumun özellikle ilgili kurumların İsrail’i durdurmakta yetersiz kaldığını müşahede ediyoruz.

Örgütümüz, savaşla, yıkımla, saldırganlıkla, tehditle hiçbir yere ulaşılamayacağının örnekleriyle dolu. Amerika Lideri Sayın Trump’ın gayretleriyle sağlanan ateşkesi memnuniyetle karşılıyoruz. Bedelli Dostum Trump’ın davetine tarafların şartsız uymalarını bekliyoruz. Fiili ateşkes ilanının en kısa müddette kalıcı sükunete tahvil edilmesini ümit ediyoruz. Orta Doğu’da barışın temini için müttefikler dahil herkesin elini taşın altına koyması gerektiğini düşünüyorum.

İSRAİL – İRAN ATEŞKESİ

ABD Başkanı Trump’ın gayretiyle sağlanan ateşkesi memnuniyetle karşılıyoruz. Dostum Trump’ın davetine tarafların şartsız uymasını bekliyoruz.

BİR SONRAKİ NATO DORUĞU TÜRKİYE’DE

Biz bu mevzuda üzerimize düşeni yapmayı sürdüreceğiz. Değerli basın mensupları tepe kapsamında birçok başkanla görüşmeler gerçekleştirdik. Temaslarımızda hem müttefiklerimizle ikili bağlarımızı geliştirmenin yollarını hem de tepe gündemindeki bahisleri ele aldık. Ülkemizin önümüzdeki sene NATO tepesine mesken sahipliği yapma önerisi de tepemizde sonuca bağlandı. Gelecek yıl müttefiklerimizi Türkiye’de ağırlayacak olmaktan büyük bir memnuniyet duyuyoruz.

SORU-CEVAP

Türkiye ve İsrail ortasında bir tansiyon yaşanır mı? Bir çatışma çıkar mı?

Değerli Arkadaşlar, Türkiye’ye rastgele bir taarruz olmadıktan sonra bu türlü bir şey kelam konusu değil, Türkiye bölgesinin bir barış ülkesidir ve bölgesinde de barışın bilhassa hakim olması için bütün uğraşlarını göstermektedir. Fakat olağan bütün bunların yanında bilhassa de İsrail’in bu dayanılmaz haline karşı da biz orada zulmün karşısında yer almayı devam ettireceğiz. Ve bugüne kadar Gazze’de olduğu üzere bölgede zalimlerin karşısında yer aldık, zulmün karşısında yer aldık, yer almaya devam ediyoruz. Bilhassa de garip gurebanın yanında yer almaya devam ediyoruz ve düşünün şu anda Gazze’de aylardır oradaki mazlumlara yardım gitmiyor. Artık bu insanlara birebir yardım gitmezse bu insanların hali ne olacak? Biz de olağan şu anda güçlü olan ülkelere diyoruz ki gelin İsrail’in karşısında yer alın ve bu tıpkı yardımların götürülebilmesi için Gazze’ye kapıların açılmasını ne yapmak lazım? Kızılhaç’a bile şu anda İsrail yol vermiyor. Kızılhaç kanalıyla bile Gazze’deki bu insanlara yardım gitmiyor. Bu türlü bir durum kelam konusu. 

Biraz evvel konuşmamızda da bahsettiğiniz NATO üyeleri ve Türkiye önümüzdeki 10 yıllık mühlet zarfında şu anki %2’likten %5’e çıkaracak savunma hissesini. Türkiye bu süreçte bütçeyi artırmada hangi yolu izleyecek?

Eurofighter ile ilgili gerek İngiltere gerek Almanya ile görüşmelerimizi yaptık, yapıyoruz ve bu hususta olumlu gelişmeler var.

NATO toplantısına önümüzdeki yıl Türkiye’ye sahipliği yapacak. Bu toplantı Türkiye’nin hangi kentinde yapılacak? Kapsamı belirli oldu mu?

Daha evvel İstanbul’da yaptığımız bu tepemizi bu sefer yapacağımız kenti gerçekleştireceğimiz toplantıdaki vereceğimiz kararla inşallah NATO Genel Sekreterliğine bildireceğiz.

İsrailli gazeteci: Evvelden Türkiye ile İsrail alakaları çok güzeldi, gelecekte nasıl olacak?

İsrail ile Türkiye ortasındaki bağların bu anlayışla devam etmesi halinde burada aramızdaki barış, aramızdaki huzur mümkün değil. Çünkü atılan adımlar her şeyden evvel barışı tehdit ediyor. Atılan adımlar barışı tehdit ettiğine nazaran burada nasıl barışı temin edeceksiniz, sağlayacaksınız? Mümkün değil. Düşünün, yüz bini aşkın insan meyyit, yaralı ve hala da vurmaya devam ediyorlar. Öbür tarafta Gazze’deki mazlum insanlara KızılHaç dahil besin sevkiyatı yapılmıyor. Bunu engelleyen kim? İsrail. Ve hala burada bu kadar barbarca bir adım atıldığı takdirde biz nasıl bunlarla huzurlu bir ortamı tesis edeceğiz? Mümkün değil. Onun için de KızılHaç şu anda devreye girmek istiyor, sonuç yok. KızılHaç devreye girmek istiyor, sonuç yok. Mısır devreye girmek istiyor, sonuç yok. Bütün bunlarla birlikte hangi ülkeye bakarsanız bakın hiçbirisi sonuç alamıyor. Onun için İsrail’i bu noktada Gazze’de şu ana kadar takındığı halden vazgeçmeye davet ediyoruz.

Türkiye’nin f-35 programına iştirakiyle ilgili bir gelişme var mı? Durum nedir?

Sayın Trump ile S-400 konusunu görüşmedik. F-35 konusunu görüştük. F-35 konusunda 1 milyar 300-400 milyon dolar ödeme yaptık ve F-35’leri alma noktasında Sayın Trump’ın da iyi niyetli olduğunu gördük. F-35’lerle ilgili de alımla ilgili çalışmalarımızı sorumlu olan arkadaşlarımız devam ettiriyorlar. Doğal bunun yanında bir de bizim Eurofighter’la ilgili çalışmalarımız var. Eurofighter konusunda da İngiltere ve Almanya ile bu çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Temennimiz odur ki bu âlâ niyetimizi İngiltere’de, Almanya’da onlar da olumlu karşılıyorlar. Çalışmalarımız devam ediyor.

Trump ile görüşme

Akşam 11.00-11.30’dan itibaren Sayın Trump’la görüşmemiz oldu. Yaklaşık 1-1.30 saat kadar görüşmemizi yaptık. Lakin bizim görüşmemizde bilhassa de Gazze’nin kıyı uzunluklarının sizin söz ettiğiniz biçimde ‘kumarhane olması’ gündeme gelmedi. Bu türlü bir şey esasen gündeme gelse herhalde benim vereceğim karşılık muhakkaktır. Bu mevzuda duruşum muhakkaktır. E duruşum belirli olduğuna nazaran Sayın Trump akıllı bir insandır ki kime hangi soruyu soracağını da düzgün bilir. Ve bu türlü bir şey de esasen ortamızda geçmedi