Afet ve Acil Durum İdaresi Başkanlığının (AFAD) internet sitesinde yer alan bilgilere nazaran, merkez üssü Gemlik’te saat 11.47’de 3,9 büyüklüğünde, saat 12.57’de ise 4,2 büyüklüğünde sarsıntılar meydana geldi.
İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Maden Fakültesi Jeofizik Mühendisliği Kısmı Sismoloji Anabilim Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tuncay Taymaz, sarsıntıların Marmara’daki büyük faylarla birleşme, bütünleşme durumuna nazaran büyük sarsıntı üretme potansiyeline sahip olan tehlikeli bir bölgede yer aldığını söyledi.
Kuzey Anadolu Fay zonuna değinen Prof. Dr. Taymaz, “Adapazarı-Mudurnu Vadisi’nden itibaren çatallanarak Gemlik Körfezi’nden itibaren Marmara Denizi güney koluna ulaşıyor. Aslında Gemlik en tehlikeli yerleşim ünitelerinden biri. İçinden uzunluktan boya faal fay geçiyor. Kuzey Anadolu Fayı’nın kollarından bir tanesi lakin ikincil ehemmiyette bir fay kolu. Bu kırık zonu yıllık yaklaşık 8-10 milimetre gerilim biriktiriyor ve bu cins küçük zelzeleler oluşuyor.” dedi.
Taymaz, 4 büyüklüğündeki sarsıntının hissedilmesinin pek olağan olduğunu belirterek, şöyle konuştu:
“Bursa’ya yakın Gemlik civarında ve de İstanbul’a yakın bölgelerdeki kasabalarda da hissedilebilir, paniğin sebebi bu. Bu sağ taraflı ve olağan fay bileşiminde güneyde devam ediyor. Marmara Denizi’nin içinde, Kuzey’de de Çınarcık fayı var aslında. O da doğrultu olağan atımlı Kuzey Anadolu Fay zonu üzerinde bulunmaktadır. Bu fay içerisinde oluşacak 4’lü sarsıntılar, sallantıların hepsi çok geniş alanda, yakın bölgelerde hissedilebilir. İsmi üstünde sarsıntı ancak büyük sarsıntısı tetikleyebilecek potansiyele sahip değil, şimdi kâfi güç biriktirmemişler. Hasebiyle teyakkuzda olmak yeterli, tedbirler alışılmış ki alınmalıdır lakin biz sismologlar için önemsenecek bir zelzele değil.”
Bölgedeki fay çizgisine işaret eden Taymaz, “Mudurnu Vadisi-Adapazarı’ndan itibaren geçip Sapanca’nın güneyinden, eski İznik’ten, Gemlik’ten çıkan o fay kırılmadı hala. Kırılabilir lakin bu 4’lük zelzeleler bu türlü bir fayı tetikleyecek güce sahip değiller. Lakin tekrar Kuzey Anadolu’nun fayının Marmara Denizi içerisinden geçen ana kollarından bir tanesi, güney kolu bu, bir ihtar da olabilir alışılmış.” diye konuştu.
Taymaz, yaklaşık 40 yıldır bu bölgeyi çalıştıklarını aktararak, kendisi açısından önemsenecek bir zelzele olmadığını lakin halk ortasında doğal olarak panik yaratabileceğini kaydetti.
‘BU BİR HURAFE’
Depremlerin İstanbul’a yansıma savlarını kıymetlendiren Taymaz, “İstanbul’un içinden geçen faal fay yok lakin Bursa, Gemlik, Sapanca, Adapazarı, İzmit, Bolu, Gerede, Efteni Gölü ve gibisi hepsinin içinden Kuzey Anadolu Fay sınırı geçiyor ancak İstanbul’un içinden geçen bir fay yok. Münasebetiyle İstanbul sarsıntısı diye bir şey yok, bu bir hurafe. Milleti paranoya haline düşürüyor. Marmara Denizi içerisinden geçen büyük kırık fay var, Kuzey Anadolu Fayı. Kuzey, Orta, Güney Marmara fayları olmak üzere 3 kıymetli kolu mevcut.” bilgisini paylaştı.
“BURADA 4 BÜYÜKLÜĞÜNDE SARSINTI OLDUĞU VAKİT ÜSTTE 5-6 ŞİDDETİNDE HİSSEDİLİYOR”
İstanbul Arel Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Kısmı Lideri Prof. Dr. Mehmet Fatih Altan ise meydana gelen zelzelenin Kuzey Anadolu Fay Sınırı’nın güney kısmında gerçekleştiğini anlattı.
Bu çizginin Marmara Bölgesi’nde kuzey, orta ve güney olmak üzere üç kola ayrıldığını belirten Altan, daha evvel İstanbul sarsıntısı oluşturabilecek kuzey kolun üstünde durulduğunu fakat güney kolun da 6-7 büyüklüğünde sarsıntılar oluşturabileceğini bildirdi.
Altan, “İznik, Bursa, Gemlik tarafını da dikkate almamız gerektiğini daha evvel daima söyledik. Her vakit için bu bölgelerde 4 büyüklüğünde zelzele oluşmaktaydı. Yani 4 büyüklüğündeki sarsıntılar artık buralarda olağan. Bugünkü zelzele, Kuzey Anadolu Fay Sınırı’nın orta kısmıyla Marmara’daki güney kısmının ortasında oldu. Burada kilitlenen bir tali fay, bu da Armutlu dediğimiz fay, bunun kilidi çözüldü ve güç boşaltımına girdi.” sözlerini kullandı.
Aralıklarla meydana gelen sarsıntıların birbirinden bağımsız olduğunu aktaran Altan, “Çeşitli mikro sarsıntılar de artçıları da oluşmaya başladı. Büyük bir sarsıntı olacak diye panik yapmaya gerek yok lakin potansiyel var. Burası temkinli olacağımız bölgeler olduğu için 6 büyüklüğündeki zelzelelere de hazırlıklı olmak gerekiyor. Şayet bu sayılar küçülerek giderse, 4,2 bir bağımsız sarsıntı olarak konumlanır. Tahminen de 6’lık sarsıntının hazırlıklarını yapabilir fakat bunları konuşmak için çok erken.” halinde konuştu.
Prof. Dr. Altan, bölgede zeminin gevşek olduğuna dikkati çekerek, “Burada 4 büyüklüğünde sarsıntı olduğu vakit üstte 5-6 şiddetinde hissediliyor. Ondan ötürü insanlarımız dışarı fırlıyor, bunu eski yapı stokları etkiliyor. Bölge, çok fazla eski yapı stokunun olduğu bir yer yani kentsel dönüşümün yapılmadığı bölgeler. Burada da süratle kentsel dönüşüm yapılmalı. Tahminen yapılarımız kentsel dönüşüme girip de yer etkileşimine uygun, yeni yönetmeliklere nazaran yapılar oluşsa, bu sarsıntıları hissetmeyecek bile. Hissetse bile bu kadar panik yapmayacak fakat eski yapı stokları, yer gevşekliği, bir de bölgenin hassasiyeti olağan ki şiddeti artırıyor.” dedi.
