DİDEM SEYMEN/HABER MERKEZİ- Hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerine çıktığı bugünlerde bilhassa sıcak çarpmasına karşı dikkatli olmak gerekiyor. Medicana Sıhhat Kümesi Acil Servis Uzmanı Dr. Ümit Kaldırım, sıcak çarpması ve güneş çarpmasına karşı vatandaşları dikkatli olmaya çağırarak iki durum ortasındaki farkı şöyle açıkladı:
“Sıcak çarpması, yalnızca güneş altında değil; sıcak, nemli ve kapalı ortamlarda da meydana gelir. Bedenin ısı istikrarı bozulduğunda ortaya çıkar ve hayati tehlike yaratır. Güneş çarpması ise direkt güneş ışığına uzun mühlet maruz kalmanın sonucudur.” Sıcak çarpmasında beden ısısının süratle yükseldiğini belirten Kaldırım, “Baş dönmesi, halsizlik, mide bulantısı, kas krampları, bilinç bulanıklığı üzere belirtiler dikkate alınmalı. Terleme azalırsa, beden kurursa durum daha da ciddileşebilir” dedi.
Güneş çarpmasında baş ağrısı, sersemlik, bayılma hissi görülebildiğini tabir eden Kaldırım, “Sıcak yahut güneş çarpması kuşkusu olduğunda kişiyi serin bir ortama alın, sıkı giysilerini gevşetin, soğuk suyla bedeni serinletin. Durumu kötüleşiyorsa Acil Servis’i arayın” diye konuştu.
Basit önlemler
Kaldırım, alınabilecek tedbirleri şöyle sıraladı: “Bol su için, serinlemek için fırsatlar yaratın. Şapka ve açık renkli, hafif kıyafetler tercih edin. 11.00-16.00 saatleri ortasında dışarı çıkmayın. Araç içinde çocukları, yaşlıları ve hayvanları asla bırakmayın. Güneş hami eserler kullanın.”
Beynimizi etkiliyor
Aşırı sıcakların ruh sıhhatimizi da etkilediğini belirten Psikiyatri Uzmanı Cem Ataklı şunları kaydetti: “Ruh sıhhatini asıl etkileyen bedenin istikrarının bozulmasıdır. O sebeple öncelikle bedenimizi serin ve sağlıklı tutmalıyız. Kendinle yarış, her şeye ‘ben yaparım’ deme, yaparsın lakin sıcakta beynin şişiyor. Öğle saatlerinde dışarıya çıkmayın, alkol almayın. Terle mineralleri çok fazla kaybediyoruz, yanınızda maden suyu olsun. Uzun yol araç sürmek durumunda olanlar, terlemeden ve dikkatin dağılmasından ötürü kesinlikle bol sıvı su tüketecek. İki saatte bir mola verip bedeni esnetmek gerekiyor.”
Öfke artar
Klinik Psikolog Zozan Başçı Tuncay da “Sıcak havalarda beden ve zihin üzerindeki fizikî gerilim artar. Yüksek sıcaklık, terleme, susuzluk, sıcaklığın getirdiği uykusuzluk vücudu yorar. Bu da tahammül eşiğini düşürür ve öfke açığa çıkar. Çok sıcaklık bedeni ‘tehdit’ üzere algılatabilir. Bu da kortizol (stres hormonu) ve adrenalin düzeylerinin artmasına neden olur. Bununla baş etmek için; soğuk yahut ılık bir duş almak… Bu yalnızca ferahlatmaz, birebir vakitte hudut sistemini sakinleştirir” dedi.
Çocuklar için uyarı
Çocuk Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Aysel Taktak, çocukların 30-50 güneş muhafaza faktörü içeren kremleri dışarıya çıkmadan 15 dakika evvel kullanması gerektiğini söyledi. Taktak “Sıvı muhtaçlığımızı yalnızca suyla almalıyız. Aileler kâfi sıvı alıp almadıklarını çocuğun idrar renginden takip edebilir” dedi.
Çocuk Nöroloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Yıldırım Ramazanoğlu da “Güneş ve sıcak çarpması çocuklarda daha süratli ve ağır seyredebileceği için, uzun mühlet güneş altında kalmalarından kaçınılmalı. Terleme düzenekleri tam gelişmediğinden beden ısılarının süratle yükselebileceği unutulmamalı. Bu çeşit durumlarda çocuk gölge ya da serin bir ortama alınmalı, bol sıvı verilmeli, kıyafetleri gevşetilmeli, serinletici teknikler (soğuk havlu ya da duş gibi) uygulanmalı” bilgilerini paylaştı.
