Resmi ziyaret kapsamında Bosna Hersek’in başşehri Saraybosna’da bulunan Kurtulmuş, Türkiye’nin Saraybosna Büyükelçiliği, Saraybosna Yunus Emre Enstitüsü, Bosna Hersek Federasyonu Arşivi ve Saraybosna Büyükşehir Belediyesi işbirliğiyle Srebrenitsa soykırımının 30’uncu yılı münasebetiyle Saraybosna’daki tarihi Vijecnica Kütüphanesi’nde gerçekleştirilen “Yer Altında” (Underground) başlıklı standın açılışına katıldı.
Açılışta konuşma yapan Kurtulmuş, Srebrenitsa soykırımının 11 Temmuz’da düzenlenen anma merasimlerine dördüncü kere katılacağını anımsatarak, bu merasimlerde şahit olduğu anıları uzun müddet unutamadıklarını belirtti.
İnsanlık tarihindeki makûs olayların birbirinin tekrarı mahiyetinde gerçekleştiğini söyleyen Kurtulmuş, “Auschwitz, Srebrenitsa ve Gazze… Soykırımın ortaya çıkması, gerisinde duran güçler, ikili standartlık, kimi çevrelerin soykırımları örtme uğraşı üzere birçok bakımdan birbirinin kopyası olan insanlık hatalarıdır.” diye konuştu.
Kurtulmuş, Srebrenitsa üzere Gazze’de de bugün işlenen soykırımı asla unutmayacaklarının altını çizerek, “Srebrenitsa’daki soykırımın üzerinden 30 yıl geçti. Birleşmiş Milletler (BM), yaşananları lakin 2024’te soykırım olarak tanımladı. Bu soykırımı kimileri unutturmaya çalıştı. O denli olduğu için lakin 29’uncu yılında memleketler arası manada soykırım olarak tanımlandı.” tabirini kullandı.
Srebrenitsa’daki insanlık kabahati ve vahşetin BM’de yalnızca 84 ülke tarafından soykırım olarak kabul edildiğini anımsatan Kurtulmuş, şunları söyledi:
“Geri kalan ülkelerin bunu soykırım olarak kabul etmemesi en hafif tabiriyle soykırımı unutturmak, en ağır tabiriyle de soykırımcılara takviye vermek demektir. Bizler Boşnakların yaşadığı bu soykırımı unutmadık, unutturmayacağız. Bunu bir geçmiş anması olarak değil Boşnak milletinin geleceğini de inşa etmek için bir fırsat olarak değerlendireceğiz.”
“BOSNA HERSEK BİZİM İÇİN DOST, KARDEŞ, AKRABA, KOMŞU”
Kurtulmuş, Bosna Hersek’in kimileri için uzak, acılarının göz gerisi edildiği bir ülke olduğunu lakin Türkiye için dost, kardeş, akraba ve komşu olduğunu belirterek, “Başkaları Bosna Hersek’i turistik olarak gezerken; biz her kentinde, köyünde, sokağında arkadaş, dost, akrabamızın sokağında gezer üzere dolaşırız.” formunda konuştu.
Türkiye’nin Balkanlar’da istikrara değer verdiğini söyleyen Kurtulmuş, güçlü, istikrarlı ve gelişmiş Bosna Hersek’i desteklediklerini lisana getirdi.
Önemli olarak nitelendirdiği sergiyi düzenleyenlere de teşekkür eden Kurtulmuş, “Fevkalade bedelli, kültürel mirası gelecek kuşaklara aksettiriyorlar. ‘Underground’ ismi yalnızca toprağın altına gizlenmiş olan, sonradan bulunmuş olan cesetleri işaret etmiyor, birebir vakitte insanlığın gözü önünde işlenmiş olmasına karşın insanlık tarafından görünmeyen bir hakikati söz ediyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Kurtulmuş, stanttaki fotoğraflara baktığında insanların yaşadıkları acıları bir sefer daha gönlünde hissettiğini belirterek, kelamlarını şöyle tamamladı:
“İnsanların bu fotoğraflarda, gözlerdeki acının, sıkıntının, çaresizliğin, kaygının yanında çok büyük bir sorunun bugün bütün insanlara sorulduğunu hissettim. Güya bu gözlerde bakanlar, bütün insanlığa dönüp neden sustunuz diye soruyor ve bu sorularına bugün de devam ediyor. Son olarak, Bosna Hersek’in kurucu lideri, ilk Cumhurbaşkanı, bilge başkan Aliya İzetbegoviç’in hepimizin kulaklarında olan o hatırlatmasını tekrarlamak istiyorum: ‘Sakın soykırımı unutmayın, zira unutulan soykırım tekrarlanır.’ Bu tavsiyeye uyarak Srebrenitsa’yı unutmadık, unutmayacağız ve unutturmayacağız. Srebrenitsa şehitlerimizi, Gazze şehitlerimizi rahmetle anıyorum. Mekanları cennet olsun.”
TBMM Başkanı Kurtulmuş, konuşmaların ardından Bosna Hersek Federasyonu Başbakanı Nermin Niksic, Bosna Hersek Temsilciler Meclisi Lider Yardımcısı Kemal Ademovic ve öbür davetlilerle sergiyi gezdi.
Srebrenistsa soykırımını anlatan bir görüntü gösteriminin de yer aldığı stant açılışında Boşnak müzisyenler tarafından ilahiler seslendirildi.
