Srebrenitsa Soykırımını Memleketler arası Düşünme ve Anma Günü programlarına Türkiye’yi temsilen katılan TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Bosna Hersek’te ortalarında Milliyet Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Özay Şendir’in de bulunduğu gazetecilerin sorularını yanıtladı. Terörsüz Türkiye sürecine yönelik TBMM’de kurulacak komisyon için partilere davet gönderme arifesindeki Kurtulmuş’un, sürecin Meclis ayağında yapılacak çalışmalar ve komitenin üstleneceği role ait açıklamaları özetle şöyle:

HERKESİ DİNLEMEK LAZIM: Bu Türkiye için tarihi bir fırsat. Silahların bırakılmaya başlanmasının akabinde bu problemin takip edilmesi, bilhassa mevzuyla ilgili toplumsal psikolojinin yönlendirilmesi yahut gerekli yasal düzenlemeler yapılacaksa bunun ön hazırlıklarının yapılması için bir kurula muhtaçlık var. En başında planladığımız süreç artık Meclis’te komite kademesine geldi. Ben de partilerin küme başkanvekillerini topladım, onlardan bu mevzuyla ilgili partilerinin hazırlıklarını istedim. İnşallah 15 Temmuz geçtikten sonra herhalde kümelere yazı muharrir, kendilerine düşen üye sayısını bildiririz. Şu anda TBMM’de beş parti rastgele bir kümenin içinde temsil edilmiyor. Onlardan da birer milletvekili alarak kısa müddette görüşmelere başlarız. Kurul yaz tatilinde de çalışacak.

100 DÜŞÜNÜP BİR KONUŞMAK LAZIM: Burada temel kilit nokta, toplumsal psikolojinin güzel yönlendirilmesi. Burada altın oran; Kürt’ün onuru, Türk’ün gururu. Yani asırlık kardeşliğimizin ilanihaye pekişmesini sağlamak ve bunun için her iki tarafın da talep ve beklentilerini karşılayacak toplumsal psikolojiyi güzel yönetmek lazım. Uygun bir diyalog tabanın oluşması sürecin başarısı için kaidedir. Bunun için herkesin çok düzgün hazırlanarak, 100 düşünüp bir konuşarak bu süreci götürmemiz lazım.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Milliyet Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Özay Şendir’in de bulunduğu gazetecilerin sorularını yanıtladı.

28.DÖNEMDE BİTİRİLMELİ: Anayasa Uzlaşma Kurulu üzere defakto bir komite olarak kurulmasının daha hakikat olduğu kanaatindeyim. Şayet bu çalışmalar ileride gerektirir, hakikatten bunun maddeyle kurulacak bir komiteye dönüştürülmesi uygun görülürse, o ihtimal de kelam konusu. 28. Periyot içerisinde bu sıkıntıların bitirilmesi lazım. Ümit ediyorum TBMM tatile girmeden kurul kurulmuş olacak.

ÖCALAN’A AF GÜNDEMİ YOK: (Anayasanın birinci dört hususu, Öcalan’a af üzere sıkıntılar kurulun ilgi alanında mı?) Değil. Temel problem silahların bırakılması konusunda müşahede yapmak, bu süreçlerin uygun yönetilmesini sağlamak. Sürece ait şayet birtakım yasal düzenlemeler gündeme gelecekse bunlarla ilgili hazırlıkları yapmak. Ancak öncelikli olarak toplumsal psikolojiyi düzgün yönetebilmek. Bu emperyalist projenin, terörle Türkiye’nin ayaklarına pranga vurulması devrinden kurtulmamız lazım. 

İYİMSERİM: Şartların buna çok elverişli olduğunu görüyoruz. Bu noktada optimistim. Sürecin de başından beri güzel yürütüldüğünü düşünüyorum. Hem Türkiye’nin iç politik kuralları hem de memleketler arası konjonktür ve bölge siyaseti Türkiye’nin terörden artık kurtulması için gerekli adımları atmasını mümkün kılar haldedir.

KALIN ÇOK GÜZEL YÖNETTİ: Başından itibaren MİT Lideri Sayın Kalın meseleyi büyük bir vukufiyetle götürüyor. Hiç gösteriye dönüşmeden, yapılan işleri görünür kılmadan, bir istihbarat ünitesi nasıl hareket etmesi gerekirse o biçimde, Türkiye’nin içinde dışında bu mevzunun direkt dolaylı muhataplarıyla, hepsiyle de bir biçimde süreci konuşarak ve Türkiye’nin tezlerine ikna ederek yollarına devam ediyorlar. Memleketler arası konjonktür, bölgesel siyasetlerdeki esaslı değişiklik bize büyük imkanlar sunuyor.

MSB VE MİT’TEN BİLGİ: İnşallah önümüzdeki hafta Genelkurmay Başkanlığı’nın, Ulusal Savunma Bakanlığı’nın çalışmalarıyla ilgili, onlardaki bilgiyi de alarak daha bilgiye dayalı bir biçimde bu süreci yürütmemiz lazım. Alışılmış ki vakti geldiğinde komitenin da bilgilendirilmesi en hakikat yoldur.

DEM PARTİ’NİN TAVRI: Bizim yıllardır söylediğimiz şey; bir elin silahta bir elin sandıkta olmaz. Artık silah, terör tümüyle ortadan kalkacağına nazaran demokratik olarak problemlerin tartışılması lazım. Hem DEM Partili muhatabımız olan arkadaşlarımız hem de gördüğüm kadarıyla DEM Parti tabanı bu bahiste çok olumlu bir yaklaşım içerisinde. Herkesin farklı siyasi görüşleri olabilir ancak bu ülkenin vatandaşlarını rahatsız etmeyecek ana kitlenin, maşeri vicdanın uygun göreceği bir siyasi üslupla konuşulmasını ümit ederim. Geçmişi araştırmaya kalkarsanız geleceğe ilişkin hiçbir şey konuşamazsınız. Geçmişin ne kadar kirli, karışık, ağır bedeller ödeten bir geçmiş olduğunu hepimiz biliyoruz. Geçmişin kirli paslı işleriyle uğraşırsak bir sonuç alamayız.

MUHALEFETE DAVET: Siyasette hangi bahisleri tartışıyor olursak olalım, iktidar muhalefet ne kadar büyük bir boğuşma içinde olursa olsun bu mevzuyu öteki tüm siyasi bahislerin dışında ve üstünde bir yere oturtturmamız lazım. Bu gündelik siyasetin konusu değil. CHP’ye, bütün siyasi partilere tavsiyem bu sıkıntıyı onun dışında görmeleri. Tüm partilerin birtakım beklentileri, talepleri, itirazları hatta tasaları olabilir. Bunları lisana getirmek için zati sivil siyaset var. Bu komite da bunun tabanıdır.

‘Siyaset lisanının olağanlaşması anayasa tartışmasına katkı sağlar’

ANAYASA ÖTEKİ, BU SÜREÇ ÖTEKİ: (Komisyon yeni anayasa için bir yer olacak mı?) İkisini birbirinden katiyen ayırmak lazım. Bu süreç öbür bir süreç, yeni anayasa tartışması ise Türkiye’nin anayasasının kabul edildiğinin sonraki gününden itibaren başlayan bir arayış. Türkiye’nin artık sivil, demokratik, kapsayıcı, kuşatıcı bir anayasaya muhtaçlığı vardır. Ben tabanın, vaktin uygun olduğu kanaatindeyim. Şayet kurulacak komitede âlâ bir çalışma tabanı oluşursa, müzakere ortamı uygar formda sürdürülebilirse bunun çok doğal sonucu da Türkiye’deki siyaset lisanının olağanlaşmasıdır. Müzakereye yakın yatkın hale gelmesidir. Bunu yapabilirsek esasen anayasa tartışmalarına da olumlu katkı sağlayacak.

Üniversiteler de devreye girecek

İYİ PERSONELLİK GEREK: Bu yalnızca kurul üyelerinden müteşekkil bir çalışma olmayacak. Üniversiteleri devreye sokacağız. STK’lar, üniversiteler üzerinden toplantılar yapacağız. Bu hususla ilgili teknik olanları dinleyeceğiz, görüşlerini alacağız. Âlâ personellik gerektiren bir süreç. Türkiye’nin farklı yerlerinde toplantılar yapılabilir. Yani milletin bu işi sahiplenmesi.

Kritik kararlarda nitelikli çoğunluk

HASSAS HUSUS: (Komisyonda karar nisabı ne olur) O kadar hassas bir husus ki “oy çokluğu ile karar alırız” denilecek bir alan değil. Kimi bahislerde nitelikli çoğunluk olması işin tabiatı gereğidir. Diyelim ki rastgele bir bahiste yasa hazırlayacaksınız. Yasanın esasen teklifini yapacak olan yer burası, yasalaştıracak olan yer burası değil. Rutin hususlarda ne gün toplansın, kimler çağrılsın konuşulurken tahminen çoğunluk lakin hangi bahislerde hangi kanunların çıkarılacağı konusunda karar alınacaksa bunun nitelikli çoğunlukla alınması işin tabiatı gereği.

Aliya İzzetbegoviç’in kabrini ziyaret etti

TBMM Başkanı Kurtulmuş, Bosna Hersek’teki temasları kapsamında başkent Saraybosna’da Avrupa Birliği Barış Gücü Misyonu (EUFOR) Türk Temsil Heyeti Başkanlığını da ziyaret etti. TBMM Başkanı, Kovaçi Şehitliği’ni de ziyaret edip Aliya İzetbegoviç’in mezarına çelenk bıraktı. Akabinde da Bosna Hersek İslam Birliği Lideri Hüseyin Kavazoviç ile bir ortaya geldi.