UĞUR YILDIRIM/SÜLEYMANİYE – 15 Ağustos 1984 akşamı Siirt’in Eruh ve Hakkari’nin Şemdinli ilçelerinde gerçekleştirdiği birinci hücumdan bu yana 41 yıldır Türkiye’nin en büyük sorunu olan terör örgütü PKK, Terörsüz Türkiye sürecinde aldığı fesih kararının akabinde dün silahlara veda için birinci adımı attı. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin önce 1 Ekim 2024’teki yeni yasama yılının açılışında DEM Partililer ile tokalaşması, sonra 22 Ekim’de yaptığı davet ile başlayan süreç, dokuz ayda “silahların bırakılması” noktasına ulaştı.

Türkiye’den ve dünyanın dört bir tarafından tarihi ana tanıklık etmek için Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’ne akın eden gazeteciler dün sabahın erken saatlerinde Süleymaniye’ye bağlı Dukan bölgesine geldi. Erbil’den Süleymaniye’ye giden yol boyunca güvenlik tedbirleri en üst düzeyde alındı.

Yol boyunca hem Barzani’ye (KDP) hem de Talabani’ye (YNK) bağlı Peşmerge güçleri kendi bölgelerinde başka ayrı pasaport denetimi yaptı. Gazeteciler yaklaşık üç saatlik bir seyahatin akabinde Kandil Dağı’nın eteğindeki Dukan bölgesine ulaştı. Akabinde toplu olarak Kuzey Irak’tan Kandil’e açılan kapı olarak bilinen Ranya’ya geçildi.

Gazetecilerin dışında Diyarbakır’dan, Mardin’den, Batman’dan bölgeye gelenler tarihi ana şahit olmak için heyecanla bekledi. Silahların yakıldığı alana ise hudutlu sayıda kişinin girişine müsaade verildi. Program boyunca etrafta harika güvenlik tedbirleri alınırken, havadan da bir helikopter daima devriye uçuşu gerçekleştirdi.

GERİ DÖNDÜLER

Aralarında örgüt yöneticilerinden Bese Hozat kod isimli Hülya Oran’ın da bulunduğu 15’i bayan, 15’i erkek 30 kişilik PKK’lı küme, Süleymaniye kentinin 50 kilometre batısında yer alan Jasana (Casene) Mağarası alanına geldi. Mağaraya silahlarıyla gelen kümenin ellerindeki silahlar evvel kayıt altına alındı. Akabinde mağara önünde düzenlenen aktiflikle silahlar yakıldı. Küme, aktifliğin akabinde üs bölgelerine döndü.

RAPORLAMA YAPILDI

Sahadaki gelişmeler anlık takip edildi. Silah bırakma, silahların kayıt altına alınması ve imha edilmesi süreciyle ilgili raporlama yaptı. Irak Merkezi Hükümeti ve Bölgesel Yönetim’den gözlemciler de aktiflik alanındaydı. Bunun dışında üçüncü bir ülke sürece dahil edilmedi.

TERÖRÜN BİRİNCİ ADIMI 1978

Dün silahlara vedanın birinci adımını Irak’ın kuzeyindeki Jasana Mağarası’nda atan PKK, terörün birinci adımını ise Diyarbakır’ın Lice ilçesine bağlı Fis Mahallesi’nde atmıştı. PKK, 1978 yılında fotoğraftaki barakada kurulmuş, birinci saldırısını 1984’te yapmıştı. -İHA

MAĞARANIN SEMBOLİK ÖNEMİ

“Silah bırakma töreni”nin yapıldığı mağara günümüzde turistik emelle kullanılıyor ve dağcılık için bölgeyi ziyaret eden turistler geceyi burada geçirebiliyor. Fakat mağaranın sembolik bir kıymeti de var. I. Dünya Savaşı sonrasında bölgedeki İngiliz idaresine karşı isyan başlatan Pir Mahmud Hafid Berzenci, Şubat 1923’te sığındığı bu mağarayı uzun yıllar sığınak olarak kullandı. O periyotta bu mağara birinci Kürtçe gazetelerden birinin basıldığı bir matbaa olarak da fonksiyon gördü. Berzenci Süleymaniye’den kaçarken yanında getirdiği matbaa ile “Bangi Haq” (Hakkın Sesi) isimli Kürtçe gazeteyi burada bastı. Mağara yaklaşık 40 metre uzunluğunda ve dokuz metre genişliğinde. Mağaranın iç kısmı iki alt kısımdan oluşuyor.

‘DEMOKRATİK SİYASET’ VURGUSU

Silah bırakan küme ismine aktiflikte bir açıklama yapıldı. Evvel Bese Hozat tarafından Türkçe, başka üst seviye isimlerden Behzat Çerket tarafından Kürtçe okunan açıklamada, kümenin kendisini “Barış ve Demokratik Toplum Grubu” olarak tanımlaması dikkati çekti. Metinde özetle “Barış ve Demokratik Toplum sürecinin pratik başarısı için bir güzel niyet ve kararlılık adımı olarak ve bundan sonra özgürlük, demokrasi ve sosyalizm çabamızı, demokratik siyaset ve hukuk tekniğiyle yürütmek gayesiyle ve demokratik entegrasyon maddelerinin çıkarılması temelinde sizlerin huzurunda silahlarımızı özgür irademizle imha ediyoruz. Öcalan’ın ‘Silahın değil, siyasetin ve toplumsal barışın gücüne inanıyorum ve sizi de bu ilkeyi hayata geçirmeye çağırıyorum’ sözüne yürekten katılıyor ve bu tarihi unsurun gereğini yerine getiriyor olmaktan büyük gurur ve onur duyuyoruz” denildi.

YAKILARAK NE BİLDİRİ VERİLDİ

Emekli Tuğgeneral İhsan Başbozkurt: Bunun manası; “Silahı bir daha elimize almamak üzere, bu bizi yaktı, biz de bunu yakıyoruz”dur. Zira silah gömülürse bulunup yine kullanılabilir. Bir yere teslim ettiğinizde de onun yerine yeniden silah bulursunuz. “Biz silahımızı teslim etmiyoruz, bir yere gömmüyoruz, bu silahı bir daha kullanmamak üzere yakıyoruz. Yani bir daha bunu asla ve asla elimize almayacağız” demektir bu.

Emekli Albay Mithat Işık: Örgütün orada silahları yakmasını “Bununla bir yere varılamayacağını anladık. Bu silahın yarardan çok kendimize yahut çabamıza ziyan verdiğini değerlendirdik. Bu bakımdan ben bu silaha veda ediyorum ve bunun nişanesi olarak da silahımı burada yakıyorum” halinde kıymetlendirmek lazım.

‘SIRRI SÜREYYA’YA ARMAĞAN OLSUN’

PKK’nın silah bırakma töreninin ardından DEM Parti İmralı Heyeti üyesi Pervin Buldan, Sırrı Süreyya Başkan için duygusal bir bildiri paylaştı. Buldan, İmralı Heyeti’nde yer alan ve vefat eden Sırrı Süreyya Önder’i anarak, “Biliyorum izliyorsun, görüyorsun, keyifli ve huzurlusun. Rahat uyu yoldaş Sırrı. Artık gençlerin ölmediği, annelerin ağlamadığı bir gelecek var önümüzde. Barış sana armağan olsun” dedi.

BEŞTEPE, MHP VE DEM ORTASINDA TELEFON TRAFİĞİ

Silahların bırakılmasının akabinde Beştepe, MHP ve DEM Parti ortasında telefon trafiği yaşandı. MHP Genel Başkanı Bahçeli, duyduğu memnuniyeti, telefonla görüştüğü Cumhurbaşkanı Erdoğan’a iletti. Görüşmede, “Terörsüz Türkiye” sürecinin ülkenin birlik ve beraberliğine katkı verecek halde devam edeceği vurgulandı. DEM Parti İmralı Heyeti üyesi, TBMM Başkanvekili Pervin Buldan da, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı arayarak, hem kendisine hem de MHP lideri Bahçeli’ye sürece katkılarından ötürü teşekkür etti. Görüşmede süreçteki son durum da ele alındı.

Bahçeli dün DEM Partili Buldan ve Ahmet Türk ile de telefon görüşmesi gerçekleştirdi. MHP lideri her iki isme de sürece katkılarından ötürü teşekkür etti. Buldan görüşmede Bahçeli’nin “Hem emeğiniz hem katkınız çok fazla o yüzden hem teşekkür etmek istedim hem de güzel olsun diyorum” dediğini aktardı. Önümüzdeki hafta İmralı Heyeti olarak Bahçeli ile görüşeceklerini belirten Buldan, MHP başkanının “Zaten yüz yüze bir görüşmemiz olacak. Orada daha ayrıntılı konuşuruz” dediğini kaydetti.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN: HAYIRLARA VESİLE OLSUN

PKK’lı birinci kümenin silahlarını imha etmesi sürecin başarısına dair umutları artırırken, bu umut siyasalların dünkü tarihi merasime ait açıklamalarına da yansıdı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, birinci değerlendirmesini toplumsal medya üzerinden yaptı. Erdoğan “Terörsüz Türkiye gayemize giden yolda bugün atılan kıymetli adımın hayırlara vesile olmasını diliyorum. Ülkemizin güvenliği, milletimizin huzuru ve bölgemizde kalıcı barışın tesisi için yürüdüğümüz bu yolda Cenab-ı Allah amaçlarımıza ulaşmayı bizlere nasip eylesin” dedi.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş: Mühim olan silahların bir daha hiçbir formda ele alınmamak üzere silahlı periyodun sona erdirilmesidir ve terör örgütünün kendisini lağvettiğini pratik olarak göstermesidir. Her şey hoş, düzgün niyetli bir formda gidiyor. Ümit ederim ki bu süreçte, rastgele makus niyetli iç ve dış çevrelerin provokasyonuyla karşı karşıya kalmayız. 

CHP Genel Başkanı Özgür Özel: CHP; terörün ve şiddetin her türlüsünü tarihî bir tutarlılık içinde reddetmektedir. Partimiz barışın yanındadır. Terör örgütünün sembolik silah bırakma adımını memnuniyetle karşılıyoruz. Bu süreç; hiçbir parti, toplumun hiçbir kesiti dışlanmadan, milletten bir şey saklanmadan, Meclis çatısı altında, toplumsal mutabakat gözetilerek yönetilmelidir.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli: Türkiye bölücü terör musibetinden kurtuluşun eşiğindedir. PKK’nın kurucu önderliği kelamını tutmuş, taahhüdünün arkasında durmuş, global ve bölgesel tehditleri zamanında görmüştür. DEM Parti sağduyulu ve sorumlu bir siyaset çizgisini koruyarak terörsüz Türkiye maksadına içtenlikle bağlı kalmış, istikrarlı ve isabetli kelam ve değerlendirmelerle bin yıllık kardeşliğin safında yerini almıştır. Bir devlet siyaseti halini alan ‘Terörsüz Türkiye’ kararlılığını bidayetinden itibaren sahiplenen ve her türlü özveriyi gösteren Sayın Cumhurbaşkanımız ve hükümeti süreci sonuna kadar sahiplenmiştir. Bugünden geçerli olmak üzere bölücü terör örgütü kümeler halinde silahları teslim etmeye, birebir vakitte kara bir periyodun kapanması konusunda tarihi nitelikli gelişmeler yaşanmaya başlamıştır. Olumlu ve yüreklere su serpen gelişmeler bir milattır ve bu kapsamda maşeri vicdan memnuniyet duymaktadır. Silahların teslim sürecinin belirlenmiş takvim içerisinde tamamlanmasıyla birlikte makûs anılar geride kalacak, yeni yüzyılın mimarı ve mihveri Türk milleti olacaktır.

AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik: Gelinen basamakta ‘Terörsüz Türkiye’ maksadına ulaşılması için kritik bir eşik geçilmiştir. Bundan sonrasında PKK’nın tüm şubeleri ve yasa dışı yapılarıyla feshi ve silahların yakılması, teslim edilmesi süreci kısa zaman içinde tamamlanmalıdır.

DEM Parti Eş Genel Liderleri: Kürt sıkıntısının tahlili ve demokratik Türkiye’nin inşası için yeni bir periyoda giriliyor. PKK’nın silahlara veda kararı, yalnızca Kürt sorununun değil, Türkiye’nin tüm problemlerinin demokratik yollarla çözüleceğinin garantisini ortaya çıkarmıştır. Bu süreci onurla, sabırla, inatla savunacağız. Artık daima birlikte demokratik siyasi ve türel düzenlemeleri yaparak geleceğin demokratik Türkiye’si için adım atma vaktidir. -ANKARA Milliyet