Didem Seymen – İSTANBUL Serinletici, tatlı ve yaz sofralarının vazgeçilmezi karpuz, gerçek şartlarda saklanmadığında yahut tüketilmeden evvel dikkatle incelenmediğinde sıhhat açısından önemli riskler oluşturabiliyor. Görünürde suçsuz olsa da kimi karpuzlar bozulduğunda zehirlenmelere yol açabilecek mikroorganizmaları barındırabilir.
Karpuzun taze ve yanlışsız biçimde tüketildiğinde sağlıklı ve besleyici olduğunu vurgulayan Acil Tıp Hekimi Prof. Dr. Özlem Güneysel, “Karpuzun yanlış şartlarda saklanması yahut çok olgunlaşması kimi sıhhat problemlerine yol açabilir. İç kısmı sıklıkla su içerdiğinden, bakteri ve mikroorganizmaların süratle çoğalması için uygun bir ortama sahip. Çok uzun müddet dışarıda beklemesi, yüksek sıcaklıklarda saklanması bakteri ve mantarların üremesi olabilir. Ayrıyeten, karpuzun birtakım kimyasal kalıntılarla kirlenmiş olması da zehirlenmelere yol açabilir. Üretim sırasında kullanılan ilaçlar yahut gübreler karpuzun üzerinde kalabilir ve bu, insan sıhhatine ziyan verebilir” dedi. Prof. Güneysel, su ve şekerir çok olması nedeniyle çok tüketildiğinde mideyi rahatsız edebileceğini ve şişkinlik yapabileceğini söyledi.
‘Bir dilimden bir şey olmaz’ demeyin
Diyetisyen Gamze Çakaloğlu ise şunları söyledi: “Karpuz kaynaklı besin zehirlenmesi, çoklukla bakteri (özellikle Salmonella, E. coli) yahut küf toksinlerinin bedene alınmasıyla ortaya çıkıyor. Belirtiler çoklukla tüketimden birkaç saat sonra başlar. Bilhassa çocuklar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf bireylerde daha önemli tablolar görülebilir. Sonuç olarak, her ne kadar doğal ve sağlıklı bir meyve olsa da karpuz da bozulduğunda önemli besin zehirlenmelerine yol açabilir. Gözle, burunla ve dokunarak yapılan kısa bir denetim bile sıhhatinizi müdafaada kritik kıymettedir. Kuşkulu durumda ‘Bir dilimden bir şey olmaz’ demek yerine, tedbir almak en doğrusudur.”
Yemeden bunları yapın
● Yıkayın: Kesmeden evvel kabuğunu yıkayın.
● Koklayın: Ekşi kokular varsa asla tüketmeyin.
● Pamuksu, yeşilimsi ya da kahverengi küf varsa atın.
● Kabukta yumuşama, çürük ya da renk değişimi varsa riskli.
● Bekletmeyin: Kestikten sonra 2 saatten fazla oda sıcaklığında bırakmayın.
● Buzdolabında, kapalı kapta saklayın ve 1-2 gün içinde tüketin.
● Çoka kaçmayın: Fazla tüketim, şişkinlik ve sindirim sıkıntılarına neden olabilir.
Zehirlenme belirtileri
● Bulantı ve kusma
● İshal (sulu yahut kanlı dışkı)
● Karın krampları, gaz
● Ateş, halsizlik
●Baş dönmesi, terleme
● Şuur bulanıklığı, baygınlık (nadir ancak acildir)
Ne yapmalısınız?
● Bol su içerek beden sıvısını dengeleyin.
● Belirtiler geçmiyorsa sıhhat kuruluşuna başvurun.
● “Bir şey olmaz” demeyin; kuşkulu karpuzu tüketmeyin.
