Yalçın, Memur-Sen Genel Merkezi’nde, “4+4+4” mecburî eğitim sisteminin mevcut durumunu ve geliştirilmesi gereken istikametlerini ortaya koymak hedefiyle yaptıkları “Türkiye’de Mecburî Eğitim Sistemi’ne Yönelik Saha Araştırması”nın sonuçlarını açıkladı.
Zorunlu eğitimin son 4 yılını kapsayan araştırmanın 36 binin üzerinde iştirakçiyle yapıldığını vurgulayan Yalçın, 17 binden fazla öğretmen, 7 bini aşkın yönetimci, 5 binden fazla 11. ve 12. sınıf öğrencisi ile tekrar 5 bini aşkın velinin çalışmaya dahil olduğunu söz etti.
“SİSTEMİN SON 4 YILININ TEKRAR ELE ALINMASINA MUHTAÇLIK VAR”
Araştırmanın 81 ilin tamamında uygulandığını aktaran Yalçın, şöyle devam etti:
“Çalışmanın ortaya koyduğu gerçeklik şudur: ‘4 4 4’ zarurî eğitim sistemimizin son 4 yılının tekrar ele alınmasına gereksinim var. Çalışmaya iştirak gösteren öğretmen ve idarecilerin beklentilerini sorduğumuzda, yüzde 93’ünden fazlası, sistemin son 4 yılında değişim yapılması gerektiği tarafında görüş bildirdi. Öğrenciler açısından da misal bir beklenti öne çıktı. Toplumun beklentilerine ve hayatın gerçeklerine nazaran son 4 yılın tekrar ele alınması bir beklenti olarak iştirakçiler tarafından çok net olarak ortaya konulmuş durumda.”
ÖNE ÇIKAN MODELLER 3+1 VE 2+2 OLDU
Ali Yalçın, araştırmada, lise eğitiminin mühletine ait en fazla dayanağı alan iki seçeneğin öne çıktığına işaret ederek, şu bilgileri verdi:
“Son 4 yılın 2+2 halinde, yani 2 yıl mecburî, 2 yıl isteğe bağlı ya da 3 yıl zarurî, 1 yıl isteğe bağlı olmak üzere bilhassa lise eğitimi kısmında seçenekler gündeme geldi ve burada iştirakçilerin 2+2 kısmında biraz daha tartı ortaya koyduğu gözüküyor. Onun için eğitim otoritelerinin, toplumsal paydaşların, Ulusal Eğitim Bakanlığının, münasebetiyle tüm paydaşların bu mevzuyu yine ele almasına gereksinim olduğunu görüyoruz.”
Yalçın, konuşmasının akabinde gazetecilerin 21. Ulusal Eğitim Şurası’nda zarurî eğitim sisteminin gündeme gelmesine ait sorusunu yanıtladı.
Sahanın beklentilerini yaptıkları araştırmalarla ortaya koymakla mükellef olduklarını vurgulayan Ali Yalçın, şu tabirleri kullandı:
“Türkiye genelinde 430 bine yakın eğitim çalışanının yer aldığı bir örgütüz. Bu nedenle lise eğitimine ait saha çalışmamızı kamuoyuyla paylaşıyoruz. Milli Eğitim Bakanlığı da bu konuda misal açıklamalarda bulundu. Artık bu alanda kapsamlı bir mutfak çalışmasına gereksinim var. Biz de bu nedenle araştırmamızı duyurarak eğitimin tüm paydaşlarının sürece dahil olmasını sağlıyoruz. Bundan sonraki evrede herkesin görüşünü söz etmesiyle süreç şekillenecektir.”
TÜRKİYE’DE ZARURÎ EĞİTİM SİSTEMİ’NE YÖNELİK SAHA ARAŞTIRMASI
Eğitim-Bir-Sen tarafından 81 vilayette yapılan araştırma, öğretmenler, okul yöneticileri, lise öğrencileri ve velilerden oluşan 36 bin 118 iştirakçiyle gerçekleştirildi.
Katılımcıların vilayet dağılımı, ülke nüfus yapısını ve kamu çalışanlarının coğrafik dağılımını yansıtacak halde dengelendi. En yüksek iştirak İstanbul, Ankara ve İzmir üzere büyükşehirlerden oldu.
Araştırma, mecburî eğitim sistemine dair alandaki gerçek tecrübeleri ve beklentileri bütüncül biçimde yansıtan birinci çalışmalardan biri olma özelliği taşıyor.
Araştırmanın değerli bulgularından biri, mecburî eğitim mühletine ait yaygın değişim talebi oldu. İştirakçilerin büyük çoğunluğu, mevcut 12 yıllık mecburî eğitim mühletini uzun bulduğunu belirterek sistemin tekrar düzenlenmesini istedi.
Öğretmenlerin yüzde 93,8’i, okul yöneticilerinin yüzde 97,1’i, öğrencilerin yüzde 78,5’i ve velilerin yüzde 78,8’i 12 yıllık mevcut zarurî eğitim müddetinin kısaltılması gerektiğini tabir etti.
Mevcut mühletin kâfi olduğunu düşünenlerin oranı öğretmenlerde yüzde 5,3, yöneticilerde yüzde 2,5, öğrencilerde yüzde 19,7, velilerde ise yüzde 19,6 olarak belirlendi.
Zorunlu eğitimin mühletinin uzatılması gerektiğini savunanların oranı ise tüm kümelerde yüzde 2’nin altında kaldı.
Araştırmada, iştirakçilerin birçok, mecburî eğitim mühletinin iş dünyasının beklentilerini karşılamadığını ve öğrencilerin iş hayatına daha erken atılmasını engellediğini belirtti.
“Zorunlu eğitim müddetinin, toplum ve iş hayatının beklentilerine uygun olmadığı” görüşünü benimseyenlerin oranı öğretmenlerde yüzde 75,2, yöneticilerde yüzde 82,8, velilerde yüzde 58,9 olarak ölçüldü.
Sürenin öğrencilerin iş hayatına daha erken atılmasını zorlaştırdığını düşünenlerin oranı öğretmenlerde yüzde 83,7, yöneticilerde yüzde 90,2, velilerde yüzde 68,9 düzeyinde gerçekleşti.
Araştırmada, zarurî eğitim müddetinin uzunluğunun iş dünyasında orta eleman bulmayı zorlaştırdığı görüşü de öne çıktı. Bu görüşü paylaşanların oranı öğretmenlerde yüzde 87,8, yöneticilerde yüzde 93,1, velilerde ise yüzde 71,6 olarak belirlendi.
Araştırmada, zarurî eğitim mühletinin uzunluğunun okul terki riskini artırdığı görüşü de geniş kabul gördü. Bu görüşe katılanların oranı öğretmenlerde yüzde 70, yöneticilerde yüzde 78,9, öğrencilerde yüzde 67,2, velilerde ise yüzde 52,6 olarak kaydedildi.
MESLEKİ YÖNLENDİRME VE LİSE SON SINIF ÜZERİNE GÖRÜŞLER
Katılımcılar, mecburî eğitim müddeti boyunca öğrencilerin meslek seçimlerine gereğince yönlendirilmediğini tabir etti. “Yeterli yönlendirme yapılmıyor” görüşünü paylaşanların oranı öğretmenlerde yüzde 66,6, yöneticilerde yüzde 71, velilerde yüzde 50, öğrencilerde ise yüzde 33 olarak kaydedildi.
Ayrıca, mecburî eğitimin öğrencilerin toplumsal ve duygusal gelişimlerini sonlandırdığını düşünenlerin oranı öğretmenlerde yüzde 61,1, yöneticilerde yüzde 66,2, velilerde yüzde 61,8, öğrencilerde ise yüzde 77,2 oldu.
Araştırmada, iştirakçilerin büyük kısmı, lise son sınıfın yapısının değişmesi gerektiğini belirtti.
“Lise son sınıf öğrencilerinin son yıl okula devam etmesinin gereksiz olduğu” görüşünü paylaşanların oranı öğretmenlerde yüzde 83,6, yöneticilerde yüzde 84,7, öğrencilerde yüzde 75,9, velilerde ise yüzde 47,3 olarak belirlendi.
Lise son sınıfın üniversite hazırlık ya da meslek planlama yılı olması gerektiğini belirtenlerin oranı, öğrencilerde yüzde 92,3, öğretmenlerde yüzde 90,4, yöneticilerde yüzde 88,8, velilerde ise yüzde 89,9 seviyesinde gerçekleşti.
YENİ LİSE MODELLERİNE YÖNELİK BEKLENTİLER
Araştırmada, iştirakçilerin büyük kısmı, kişiselleştirilmiş, esnek ve modüler bir ortaöğretim yapısına dayanak verdi. Bu yapının uygun olduğunu belirtenlerin oranı öğrencilerde yüzde 83,7, öğretmenlerde yüzde 77,1, yöneticilerde yüzde 72,9, velilerde ise yüzde 65,5 olarak kaydedildi.
Araştırmada, lise eğitiminin müddetiyle ilgili en fazla dayanak gören modeller “3+1” yıl (3 yıl mecburî, 1 yıl isteğe bağlı) ve “2+2” yıl (2 yıl mecburî, 2 yıl isteğe bağlı) oldu.
“2+2” modeli görüşünü bildirenlerin oranı öğretmenlerde yüzde 34,5, yöneticilerde yüzde 32,5, öğrencilerde yüzde 38,9, velilerde ise yüzde 28,6 olarak belirlendi.
“3+1” modeli görüşünü bildirenlerin oranı ise öğretmenlerde yüzde 18, yöneticilerde yüzde 14,7, öğrencilerde yüzde 31,4, velilerde ise yüzde 20 seviyesinde gerçekleşti.
Araştırmada lise eğitiminde “4 yıl” zarurî model ise çok düşük oranda desteklendi. Bu modele dayanak verenlerin oranı, öğretmenlerde yüzde 2,9, yöneticilerde yüzde 1,7, öğrencilerde yüzde 9,8 ve velilerde yüzde 8,8 olarak belirlendi.
