Anadolu Ajansına bağlı araştırma ünitesi Anadolu Research Center (ARC) ve ANAR işbirliğinde gerçekleştirilen anket, 9-15 Mayıs’ta 26 bölgeyi temsilen vilayetlerde yaşayan bireylerle “Bilgisayar dayanaklı telefon anketi” sistemiyle yapıldı.
Araştırma kapsamında 2 bin 69 kişinin görüşü soruldu. Yüzde 95 inanç seviyesindeki araştırmanın yanılgı hissesi yüzde 2,15 (eksi-artı) olarak hesaplandı.
Çalışmada cinsiyet, yaş, eğitim Türkiye İstatistik Kurumuna (TÜİK) göre, parti tercihi ise 14 Mayıs 2023 Milletvekili genel seçimi ve Cumhurbaşkanlığı seçim sonuçlarına nazaran ağırlıklandırılarak tahlil edildi.
Ankete katılanların yüzde 50,3’ü bayan, yüzde 49,7’si erkek olarak gerçekleşti. Çalışmanın yaş dağılımı ise yüzde 20,4’ü 35-44 yaş, yüzde 20,1’i 25-34 yaş, yüzde 17,6’sı 45-54 yaş, yüzde 14,1’i 18-24 yaş, yüzde 14’ü 65 yaş ve üzeri, yüzde 13,8’i 55-64 yaş olarak planlandı.
Araştırmaya katılanların yüzde 29,2’si lise ve dengi, yüzde 23,5’i üniversite-lisansüstü, yüzde 22,1’i ortaokul-ilköğretim, yüzde 19’u ilkokul mezunu olduğunu beyan etti. Buna karşılık iştirakçilerin yüzde 3,5’i okuryazar, yüzde 2,7’si ise okuryazar olmadığını bildirdi.
HALKIN YÜZDE 68,4’Ü “TERÖRSÜZ TÜRKİYE” SÜRECİNİ OLUMLU BULDU
Mayıs ayında yapılan araştırmada iştirakçilerin yüzde 68,4’ü “Terörsüz Türkiye sürecini nasıl değerlendiriyorsunuz” sorusunu “Olumlu buluyorum” halinde yanıtladı.
Araştırmada “Olumsuz buluyorum” cevabını verenlerin oranı ise yüzde 28,1’de kaldı. İştirakçilerin yüzde 3,5’i ise fikrinin olmadığını söyledi yahut karşılık vermedi.
AA ve ANAR iştirakindeki kamuoyu gündem araştırmasında iştirakçilere “Türkiye’nin yeni bir anayasaya muhtaçlığı olduğunu düşünüyor musunuz?” sorusu da soruldu.
KATILIMCILARIN YÜZDE 56,3’Ü YENİ BİR ANAYASAYA MUHTAÇLIK OLDUĞUNU BELİRTTİ
Katılımcıların yüzde 56,3’ü yeni bir anayasaya gereksinim olduğunu, yüzde 40,2’si ise gereksinim olmadığını söyledi. Araştırmaya katılanların yüzde 1,1’i kararsız kalırken, 2,4’ü ise fikrinin olmadığını yahut yanıt vermek istemediğini belirtti.
“ÖNCELİKLİ SORUN İKTİSAT VE HAYAT PAHALILIĞI”
Araştırmada iştirakçilere yöneltilen bir soru da Türkiye’nin önündeki problemlerin önceliğine dair oldu.
“Türkiye’nin çözülmesi gereken en kıymetli sorunu nedir” sorusuna yanıt verenlerin yüzde 50,5’i en öncelikli çözülmesi gereken sorunun, “ekonomi ve hayat pahalılığı” olduğunu aktardı. İktisat ve hayat pahalılığını yüzde 13,8 ile adalet ve yargı takip etti.
Çözülmesi gereken en değerli sorunun göç olduğunu belirtenlerin oranı ise yüzde 1,1’de kaldı.
Gelir refah seviyesi algısı, araştırmaya husus olan öbür bir alan oldu.
Araştırmaya katılanlara, “Gelir ve refah seviyesi bakımından kendinizi hangi kümede gördüğünüzü belirtir misiniz?” sorusu yöneltildi. Yanıt verenlerin yüzde 34,7’si kendisini “Ortanın altı”, yüzde 35,2’si “Düşük”, yüzde 25,9’u “Ortanın üstü” gelir kümesinde gördüğünü kaydetti.
“NÜFUS ARTIŞ SURATINDAKİ DÜŞÜŞ”
Araştırmada nüfus artış suratındaki düşüşün toplumdaki algısı da incelendi.
Katılımcılara “Nüfus artış suratındaki düşüşü tehdit olarak görüyor musunuz?” sorusu yöneltildi.
Katılımcıların yüzde 65,6’sının artış suratının düşüşünü “Türkiye için tehdit” olarak gördüğü ortaya çıktı.
Yüzde 32,9’u artış suratının düşmesinin tehdit olarak görülmesi fikrine katılmadığını söyledi. “Fikrim yok” diyenlerin oranı ise yüzde 1,5’te kaldı.
DEPREME HAZIRLIK
İstanbul’da 23 Nisan 2025’te yaşanan zelzele, araştırmanın hazırlandığı tarihe yakın bir devirde meydana geldiğinden iştirakçilerin zelzele ve hazırlık çalışmalarına ait görüşleri de ölçüldü.
Çalışmada iştirakçilerin yüzde 95,4’ü “Deprem sonrası yapılan altyapı ve güçlendirme çalışmalarının süratle yapılması gerektiğini” beyan etti.
“Belediyelerin afet hazırlığı için daha fazla yatırım yapması gerektiğini” lisana getirenlerin oranı ise yüzde 87,8 oldu.
Katılımcıların yüzde 57,9’u, “23 Nisan 2025 sarsıntısı sonrası İstanbul’daki afet idaresi ve yardım sürecini kâfi bulmadığını” lisana getirdi. İstanbul’daki afet idaresi ve sarsıntı sonrası alınan tedbirleri yetersiz bulanların oranı 72,4 oldu.
Araştırmada, “deprem anında ne yapacağını ve nasıl inançlı alana gideceğini” bilenlerin oranı yüzde 74,5 çıktı. Konutunda, “depreme karşı gerekli hazırlıkları yaptığını” belirtenlerin oranı yüzde 46,2, “deprem öncesi ve sonrası için besin, su üzere temel gereksinim hazırlığını yaptığını” belirtenlerin oranı ise yüzde 35,1 olarak gözlendi.
Deprem sonrasına dair ailesiyle birlikte inançlı bir yere nasıl gideceğini tabir edenlerin oranı ise yüzde 58,5 olarak belirlendi.
Araştırmada vatandaşların günlük ömürde yapay zeka kullanım oranları ölçüldü. Araştırmaya katılanların yüzde 57,7’sinin yapay zekayı hiç kullanmadığı, yüzde 28’inin orta sıra kullandığı belirlendi.
Sık sık kullandığını belirtenlerin oranı yüzde 13, fikri olmadığını beyan edenlerin oranı ise yüzde 1,3 oldu.
“YÜZDE 24,1 KEYİFLİ, YÜZDE 36 NE KEYİFLİ NE MUTSUZ”
Araştırmada iştirakçilere, “Hayatınızın genel durumunu değerlendirdiğinizde kendinizi ne kadar keyifli hissediyorsunuz?” sorusu da yöneltildi.
Katılımcıların 36,3’ü “Ne keyifli ne mutsuz hissediyorum” yanıtını seçti. Buna karşılık yüzde 24,1 “mutluyum”, yüzde 15,2 ise “kendimi mutsuz hissediyorum” karşılığını verdi. İştirakçilerden “çok keyifli hissettiğini” söyleyenlerin oranı da yüzde 10,4 çıktı.
Televizyon kanallarında yayınlanan gündüz nesli programlarına dair görüşleri sorulan iştirakçilerin yüzde 77,3’ü bunları “zararlı bulduğunu” tabir etti.
Zararlı bulduğunu belirten iştirakçiler, bu programların denetlenmesi gerektiğini de kaydetti. Buna karşılık “beğenip vakit geçirdiğini” söyleyenlerin oranı ise yüzde 12 olarak belirlendi.
