Nüfusun yaşlandığı Türkiye’de, yaşlı bireyler fizikî sıhhat kadar duygusal yalnızlıkla da gayret ediyor. Kentin kalabalığında bile sesi duyulmayan, varlığı fark edilmeyen milyonlarca yaşlı, kendi içine kapanıyor. İstanbul’un farklı noktalarında görüştüğümüz yaşlılar artık birinin onları hatırlamasını istiyor. Zira yaşlanmak birçok vakit dört duvar ortasında ve tek başına yaşanıyor… Sessizleşen meskenler, yalnız içilen çaylar, seyrekleşen misafirlikler, eksilen kahkahalar, unutulan doğum günleri, çalınmayan kapılar… Kimi vakit tıpkı meskende yaşayıp farklı odalara çekilen hayatlar, kimi vakit da yıllarını verdiğiniz çocukların yoğunluk ortasında bir arayıp sormaya fırsat bulamaması…
Dışlanmışlık…
Bugün milyonlarca yaşlı birey sadece ilaçlarını almak, doktora gitmek ya da bir emekli maaşıyla geçinmek için yaşamıyor. Onlar tıpkı vakitte hissedilmek, bedel görmek, hatırlanmak ve hayata dahil kalmak istiyor. Son araştırmalar, yaşlı bireylerin en büyük şikâyetlerinden birinin yalnızlık ve toplumdan dışlanmışlık olduğunu açıkça ortaya koyuyor.
Sağlıktan, sessizliğe şikayetler
İstanbul’un farklı noktalarına uzandık. Kentin köylerinden Darülaceze’ye kadar birçok yaşlı bireyle konuştuk. Kimi geçim ıstırabından yakındı, kimi sıhhatin yükünden, kimi de yalnızca bir sesin yokluğundan…. Bazıları yıllarca çalıştıktan sonra hâlâ çalışmaya mecbur olduklarını söyledi, bazıları ise birinin yükü olma endişesiyle konutundan vazgeçip huzurevine yerleşti. Çocuklarının yolunu gözleyenler de vardı, haftalarca kimseyle konuşmadan gününü tamamlayanlar da. Hepsinin cümlelerinde yalnızlık var…
‘Ev neşelensin istiyorum’
Ayşe Turan(69): “İki çocuğum, iki de torunum var. Eşimle baş başa kaldık. Eşim emekli, ben de onunla yaşıyorum. Çocuklar gelir masraf, sağ olsunlar lakin içimden daha çok gelsinler istiyorum. Torunlar gelsin, mesken neşelensin. Ancak demiyorum bunu yüzlerine. Onların da sistemi var. İçime atıyorum. Bazen yemek yapıyorum fazla fazla, tahminen birden çıkıp gelirler diye. Gelmeyince kalıyor… Üzülüyorum, insan aşikâr bir yaştan sonra daha çok gelmelerini bekliyor.”
‘Hele gece olunca’
Zeynep Güzelsi(78): “Eşimi 34 yıl evvel kaybettim. Üç çocuğum var, geliyorlar ortada fakat ben yalnız yaşıyorum. Her şeyimi elimden geldiğince kendim yapmaya çalışıyorum lakin güç oluyor artık. Şeker hastasıyım, tansiyonum var. Herkes kendi hayatını kurmuş. Gençler bizimle yaşamak istemiyor artık. Ben de istemem zati. Onların sistemine ayak uydurulmaz bu yaştan sonra. Lakin yalnızlık öbür bir şey. Hele gece olunca… Bir ses arıyor insan, çay içilecek biri…”
‘Rahat değiliz’
Esin Gürnal (70): “İki çocuğum var ikisi de evlenip gitti, eşimle yaşıyoruz. Böyle yaşlılık istemezdim. Eşim 16 bin TL aylığı var, güç geçiniyoruz. Tatile çocuklar gönderirse gidebiliyoruz. Rahat yaşlılığımız yok. İsterdim eşimle Türkiye’yi gezmek. Fakat biz akşama kadar evdeyiz.”
‘Beş çocuğum var lakin yalnızım’
Garipçe Köyü’nde yaşayan Döndü Kamburoğlu(78): “Eşimi 25 yıl evvel kaybettim. Beş çocuğum var lakin tek başıma yaşıyorum. Konutum var fakat içi boş. Gereksinimlerimi çocuklar karşılıyor sağ olsunlar lakin insan yalnız kalınca her şey zorlaşıyor. Sağlıklı bir yaşlılık isterdim, bir de keşke bir emeklim olsaydı, eşimin de yok.”
‘Sefil bir hayatım var’
Necla Serter(76): “Eşimi iki yıl evvel kaybettim, 3 oğlum var hepsi de evli ve konutları başka. Benim de sefil üzere hayatım var. Aldığım 14 bin TL emekli maaşı neye yetsin kızım. Faturalarımı çocuklarım ödüyor. Yaşlandık güzel yaşayalım, dedik bu defa de geçim problemi ile uğraşıyoruz. Akşama kadar da evdeyiz. Yalnızlığı eşim öldükten sonra daha uygun anladım fakat huzur konutuna de hayatta gitmem.”
‘Zoruma gidiyor’
Rumeli Feneri Köyü’nde yaşayan Yakup Turan(68): “Emekliyim lakin hâlâ kaptanlık yapıyorum. Eşim de emekli ancak ikimiz de emekli maaş kartlarımızı verdik. Benim en zoruma giden de emekli olup hâlâ çalışıyor olmam. Avrupa’dan emekli olan beşerler Türkiye’ye tatile geliyor ve ben onların kaptanlığını yapıyorum. İşimden gocunduğum için bunları söylemiyorum. İkimiz de emekliyiz onlar dünyayı gezerken biz çalışıyoruz. Benim en büyük hayalim emekli olduğumda eşim ve torunumla Türkiye’yi gezmekti lakin olmadı. Ayda bir defa torunumu gördüğüme şükrediyorum. Bu bu türlü de devam edecek.”
Rumeli Feneri Köyü’nde yaşayan Fatih Giritli(70): “Emekliyim yalnız yaşıyorum. Yalnızlık çok sıkıntı. Kafayı yedir insan. Kuş aldım, kedi aldım. İkisi de gitti. Kaldım tekrar bir başıma. Bu türlü bir yaşlılık istemiyorum. Zira hem yalnızım hem de aldığım 14 bin TL ile geçinemiyorum. 25 yıl çalıştım bu devlete lakin senede bir kere olsun köyüme bile gidemiyorum. İnsan doğdu yere gitmek istemez mi? Akşama kadar ya evdeyim ya da bu kahvehanedeyim.”
Dinçer Büyükonat (76): “Emekli olduktan sonra kendime yeni hobiler buldum. Türkiye’deki birçok emekliye nazaran çok daha uygunuz. Latin dansı yapıyorum, fotoğraf yapıyorum. Arkadaşlarımla vakit geçiriyorum. Yapabileceğim şeyleri yapıyorum.”
‘Sevgi çok kıymetli sevildiğini bilmekte’
Emine Nigar Çelik(81): “4 yıldır buradaydım. Buraya gelmeden evvel tek yaşıyordum lakin kendi işlerimi tek başına yapamayınca evvel yeğenimin yanına gittim fakat orada da yapadım. Sonra buraya geldim. Yalnızlık çok güç, burası o manada çok hoş. Her şey hazır önümüze geliyor, bize hoş de bakıyorlar. Bir de burada toplumsal aktiflik alanları var orada vakit geçiriyoruz.”
Ülker Güvenç(79): “9 ay evvel geldim. Yalnız yaşıyordum, buraya gelmeden evvel bir felç geçirmiştim bir mühlet erkek kardeşimin yanında kaldım. Fakat baktım olmuyor. Tekirdağ’da hastaneye gidiyorum diye konuttan çıkıp, taksiye atlayıp direkt buraya geldim. Yeterli ki geldim diyorum. Diğerine yük olduğunu düşünmek çok sıkıntı. Ben kardeşime ve eşine yük üzere hissettim ve buraya geldim. Bu hayatta en güç şey yalnızlık.”
Müzeyyen Öztürk(74): “Hiç evlenmedim, kardeşlerim çocuklarına baktım. Annem ile birlikte yaşıyordum, annem ölünce de tek kaldım. Yalnızken meskende birkaç şey yaşadım, en son düşüp kalçamı kırmıştım. Sonra yeğenlerim ve kardeşim, konutta yalnız yaşamayacağımı düşünüp, burayı önerdiler bana. Ben de buraya geldim. Ancak keşke evlenip bir çocuk yapsaydım. Baktığım erkek kardeşimin çocukları ziyaretime geliyor lakin olmuyor, kendinizi yalnız hissediyorsunuz.”
Hikmet Kısırlar(80): “8 yıl evvel buraya geldim. Kendime ilişkin bir meskenim yoktu ve aldığım emekli maaşı da, yetmiyordu. Buraya gelmekten öbür talihim yoktu. Kimim kimsem de yok artık. Bir başına olunca buraya geldim. Ancak burada güzeliz, yeterli ki de buraya gelmişim.”
Hamza Softa(82): “2 yıl evvel eşimi kaybedince buraya geldim. Çocuğumuz olmadı, eşimle bir başıma kendi konutumuzda yaşıyorduk. Yeğenler çoktu. Lakin eşim ölünce hepsi ortadan kayboldu, meyyit taklidi yaptılar. Biri olsaydı, gelir miydim hiç gelmezdim. Sevgi çok kıymetli, sevildiğini bilmek, yalnız olmak çok güç.”
Dokunamadan konuşmak…
Mine Aslan (78): “Üç çocuğum var fakat ikisi yurt dışında. Eşimi de 5 yıl evvel kaybettim. Çocuklarımla imajlı görüşüyoruz lakin dokunamıyorsun ki. Meskenime gelmelerini özlüyorum. Küçük şeyler… Sofraya birlikte oturmak, kahve içmek. Birlikte susmak bile hoş. Artık yalnızca televizyon konuşuyor bu meskende. Günlerim meskende geçiyor.”
BİTTİ
