KuzeyDoğa Derneği, Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ile Orman Genel Müdürlüğü işbirliğiyle yapılan çalışmalarda bilhassa bozayıların kokularını bırakmak için kaşındığı ağaçlar tespit edilerek, müdafaa altına alındı.
Dünyada göç edebilen tek bozayı cinsi olarak literatüre geçen ve Türkiye’nin en büyük karasal yırtıcısı olduğu belirtilen Sarıkamış’taki bozayılar ile başka yaban hayvanları, ormanlık alanda kurulu foto ve görüntü kapanlarla izleniyor.
Bozayılar başta olmak üzere birtakım yaban hayvanlarının kokularını bırakmak için kullandığı kaşınma ağaçları gruplarca inceleniyor. Takımlar, ağaçların uzunluğu, genişliği, yaşı, özelliği, tipi, habitatı üzere mevzularda araştırma yapıyor.
KuzeyDoğa Derneği Bilim Koordinatörü Emrah Çoban, AA muhabirine, Sarıkamış ormanlarında son 5 yıldır kaşınma ağaçlarını tespit etmek hedefiyle çalışmalar yaptıklarını söyledi.
Tespit çalışması sırasında kaşınma ağaçlarını öbür hayvanların da kullandığını gördüklerini, hayvanların bu ağaçları neden seçtiklerini araştırdıklarını anlatan Çoban, “Arazi çalışmalarımızda fark ettik ki birtakım bozayılar, kurtlar ve domuzlar ormanın kimi noktalarındaki ağaçları kokularını bırakmak için kullanıyor. Aslında öbür bir taraftan da sahiden tıpkı bizler üzere kaşınma gereksinimini gidermek için kullanıyorlar lakin bu ağaçları neden seçtikleri ile ilgili maalesef dünyada çok fazla bir araştırma yok, çok fazla da şey bilinmiyor. Biz de bu bilinmeyeni Sarıkamış’ta ortaya çıkartmak için kaşınma ağaçlarını ölçmeye başladık.” dedi.
“BU AĞAÇLARI NEDEN KULLANIYORLAR?”
Ağaçları yerinde görerek inceleme yaptıklarını ve örnek aldıklarını söz eden Çoban, “Bu ağaçları neden kullanıyorlar? Neden bu ağacı kullandılar lakin gerideki ağacı kullanmıyorlar? Bu alanın özelliği ne? Bu alandaki habitat biçimi nasıl? Bu ağacın uzunluğu, yaşı nasıl? Bunlarla ilgili datalar toplamaya başladık.” diye konuştu.
Doğa Müdafaa ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ve Orman Genel Müdürlüğü ile yaptıkları çalışmada ağaçlara tabelalar takmaya başladıklarını aktaran Çoban, “Kesim vaktinde ormancılar bu tabelaları gördüğü ağaçların etrafındaki yaklaşık 20 metre çapındaki alana dokunmadan planlamalarını yapıyorlar. Bu da ormandaki aslında bu ağaçların ne kadar değerli olduğunu bize gösteriyor. Devlet kurumları da bu bahse hassasiyet gösteriyorlar. Şu ana kadar bu halde tabela astığımız 24 kaşınma ağacı var.” sözlerini kullandı.
Kaşınma ağaçlarının foto kapanlarla izlendiğini işaret eden Çoban, şöyle konuştu:
“Bu ağaçların hepsinin tek tek çeşitli morfolojik ölçümlerini almaya habitat tiplerini belirlemeye ve öteki ormandaki kaşınma ağaçları ortasında nasıl farklar olduğunu bulmaya çalışıyoruz. İncelediğimiz bu ağaçta, hayvanların kaşındıklarında kabukların ortasına sıkışan kılları, tüyleri var. Biraz daha üst bakarsanız pençe izlerini görüyorsunuz. Daha alt kısımlarda da bilhassa domuz ve kurtlar tarafından ısırılan ağaçlardaki diş izlerini görebiliyorsunuz. Bu bilgilerin hepsini toplayarak, Sarıkamış ormanında bu alanları (kaşınma ağaçları bölgesi) hayvanlar neden daha çok kullanıyor, bu alanların özelliği ne? Bunu anlamaya çalışıyoruz.”
Çoban, elde ettikleri bulgularda, kaşınma ağaçlarına öncelikle domuzların ve kurtların geldiğini tespit ettiklerine dikkati çekerek, şunları kaydetti:
“Kurtlarla domuzlar ortasında burada bir uğraş yaşanıyor. Biz her kaşınma ağacını tıpkı vakitte foto kapanlarla, görüntü kapanlarla takip ediyoruz. Bu aslında hayvanların davranışı kaşınma ağaçlarına geldiği vakit nasıl değişiyor? Burada neler yapıyorlar? Ne kadar vakit geçiriyorlar ve kaç tane hayvan buraya geliyor. Günün hangi saatinde burayı ziyaret ediyorlar? Bunları ortaya çıkarmak için Sarıkamış’taki çalışmamıza Tabiat Müdafaa ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ile devam ediyoruz.”
