Konya Karapınar’daki İnoba Obruğu’nda, Selçuklu Dağcılık ve Arama Kurtarma Spor Kulübü (SEDAK) grupları tarafından teknik kurtarma tatbikatı yapıldı. Yeraltı sularının tarımda kullanılması sonucu oluşan obruklar en çok Karapınar bölgesinde görülüyor. Sayıları her geçen gün artan obruklara ve oluşturduğu tehlikelere dikkat çekmek için farkındalık tatbikatı düzenlendi. Tatbikat Konya Karapınar’da bulunan İnoba Obruğu’nda, Selçuklu Dağcılık ve Arama Kurtarma Spor Kulübü (SEDAK) takımları tarafından yapıldı. Tatbikat obruklarla ilgili belgesele de bahis oldu. ‘Miras’ ismi verilen belgeselde Konya Ovası’ndaki çevresel dönüşüm, kuraklık ve obruk oluşumunun tesirleri ele alındı.
33 METRE DERİNLİĞİNDEKİ OBRUĞA İNDİLER
SEDAK takımları, 25 metre çapında, 33 metre derinliğindeki İnoba Obruğu’na senaryo gereği düşen bir kişiyi kurtarmak için harekete geçti. Obruğun kenarında kurulan istasyonlar, sabitleme sistemleri ve dikkatli teknik inişler, her anı profesyonel gruplar tarafından kaydedilen dikkat cazibeli bir sahne oluşturdu. Tatbikat sürecinde kaydedilen imajlar, ‘Miras’ isimli bir belgesel projesinin de kesimi oldu. Yapımcılığını Meral Esme Yurdakul’un, direktörlüğünü ise Mehmet Ali Poyraz ve Mehmet Burak Bürkük’ün üstlendiği 60 dakikalık belgeselde, Konya Kapalı Havzası’ndaki çevresel dönüşüm, bilimsel datalar ve insan kıssalarıyla birlikte aktarılıyor. Çekim etapları devam eden belgeselde ayrıyeten Konya Teknik Üniversitesi’nin ölçümlerinden çiftçilerin yaşadığı dönüşümlere, kooperatiflerin sürdürülebilir tarım eforlarından bölgedeki lokal halkın tanıklıklarına kadar birçok başlık yer alıyor.
‘KURAKLIĞA VE OBRUKLARA DİKKAT ÇEKMEK İSTEDİK’
Belgeselin yönetmeni Mehmet Ali Poyraz, “Biz, Konya Kapalı Havzası’nda kuraklığa dikkat çekmek için bir belgesel hazırlamak istedik. Burada da değerli hususlardan bir tanesi obruklar. Biliyorsunuz, yeraltı sularının çekilmesiyle birlikte bilhassa Karapınar bölgesinde çok büyük obruklar oluşuyor. Burada hem obruklara hem de kuraklığa dikkat çekmek, tıpkı vakitte daha sonra oluşabilecek mümkün kazaları engellemek için de belgeselimizin içinde bir tatbikat olmasını istedik. Konya Selçuklu Dağcılık Grubuyla irtibata geçtik. Başarılı bir tatbikat gerçekleştirdik. Aşağı obruğun içine indiler. İnoba obruğuna inildi. Burada, ileriki süreçte olabilecek insan ya da hayvan düşmesi üzere durumlara karşı bir kurtarma tatbikatı gerçekleştirdik. Çok başarılı oldu. Belgeselimize de renk kattığını düşünüyoruz. Buradaki tatbikatın asıl maksadı kuraklığa dikkat çekmek. Bilhassa obruk oluşumlarına dikkat çekmek için farkındalık hedefli yaptığımız bir tatbikat oldu bu. Başarılı ve hoş bir tatbikat gerçekleştik.
‘YERALTI SULARI 250-300 METREYE İNDİ’
Miras belgeseli su temelli, Konya Kapalı Havzası’nda ya da Anadolu’da yer altı suyunun her geçen gün azalmasıyla ‘Yarına ne bırakıyoruz’ sorusunu cevaplayan bir belgesel olacak. Bunun tahminen de Göller Bölgesi olarak ikinci kısmını de yaparız diye düşünüyoruz. Uzun metrajlı 60 dakikalık bir belgesel olacak. Biz bunun için bir sonbaharda bir de ilkbaharda olmak üzere iki çekim yaptık. Hem kurak hem de yağışlı periyodunu çekmek istedik. Konya Kapalı Havzası’nda her geçen gün yer altı su düzeyleri düşüyor. Bilhassa bu son 15-20 yıldır hem su kullanımı hem de iklim değişikliğine bağlı olarak yeraltı su düzeyleri inanılmaz derecede düşüyor. Biz, bu ovanın geleceği ne olacak, buna da belgeselde karşılık aradık. Çiftçilerle konuştuğumuzda en çok dikkatimizi çeken şey, bilhassa 15-20 yıl öncesiyle kıyaslama yapmamız oldu. 15-20 yıl evvel yeraltı suyunu 50 metreden çekebiliyorken, şu an 250-300 metrelere ulaşmışlar. Hatta daha fazla derine indiklerinde tuzlu suya ulaştıklarını, bu tuzlu suyun da kullanılamaz halde olduğunu bize söylediler. Bu da bize ovanın yeraltı suyunun, her geçen gün azaldığını gösteriyor” sözlerini kullandı.
‘ÇÖLLEŞME RİSKİ EN YÜKSEK BÖLGE’
SEDAK tarafından yapılan yazılı açıklamada ise, “Konya’nın Karapınar ilçesi, Türkiye’nin çölleşme riski en yüksek bölgelerinden biridir. Bölgedeki yer altı su kaynaklarının süratle azalması, ziraî çok su kullanımı ve kuraklık, yeryüzünde devasa çöküntülere yol açmaktadır. Bu tabiat olaylarının en dikkat çeken örneklerinden biri ise İnoba Obruğu’dur. İnoba, Karapınar etrafında sıkça rastlanan obrukların tipik ve etkileyici örneklerinden biridir. Yüzeydeki sessizliğin altında büyük bir jeolojik dengesizliğin yattığı bu alan, yalnızca bilimsel açıdan değil, çevresel farkındalık açısından da büyük ehemmiyet taşımaktadır” denildi.
‘DOĞAYA VERİLMİŞ BİR KELAM BİR İKAZ NİTELİĞİNDEYDİ’
Açıklamada, “Bizler, bu coğrafyada gerçekleştirdiğimiz teknik bir tatbikatla hem arama kurtarma hünerlerimizi geliştirmeyi hem de kamuoyunun dikkatini obruk gerçeğine çekmeyi amaçladık. Tüm süreç profesyonel bir çekim takımı tarafından belgelenerek, gelecekte yayımlanacak bir belgeselin modülü haline getirildi. Lakin bu yalnızca bir teknik iniş değildi. Bu, tıpkı vakitte tabiata verilmiş bir kelam, bir ihtar niteliğindeydi. Obruklar birer doğal felaket değil, insan müdahalesinin sessiz sonuçlarıdır. Kuruyan her kuyu, bilinçsizce açılan her sondaj, istikrarsız kullanılan her damla su. Bu bölgeyi her geçen gün biraz daha çökertiyor. Bu tatbikatla şunu bir kere daha vurgulamak istiyoruz: Doğayı anlamak, onu korumakla başlar. Ve kurtarma, yalnızca insanı değil, geleceği de kapsar” tabirlerine yer verildi.
