Kurtulmuş, Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA) 14’üncü Genel Kurulu münasebetiyle resmi ziyaret gerçekleştirdiği Kazakistan’ın başşehri Astana’da gazetecilerin sorularını yanıtladı.

TÜRKPA 14’üncü Genel Şura Toplantısı’nın, olağanüstü kıymetli bir periyotta yapıldığını lisana getiren Kurtulmuş, dünyanın yine formlandığı, yeni bir dünya sisteminin kurulmaya başlandığı devrin şimdi başında olunduğunu anımsattı.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, yeni anayasaya ait, “Partilere tavsiyemiz şudur. Herkes kendi hazırlığını yapsın. Yalnızca partiler değil, dediğim üzere STK’lar ve bu bahisteki fikri olan bütün bölümler fikirlerini ortaya koysunlar ve müzakere edilmeye başlansın.” dedi.

 “TÜRK DÜNYASI YENİ DÜNYANIN KIYMETLİ AKTÖRÜ OLACAK”

Orta Asya’dan Avrupa’nın içlerine kadar yaklaşık 300 milyonluk bir Türk dünyasının yer aldığını ve 30 yıl önce bağımsızlığını kazanmış olan ülkelerin bugün olağanüstü önemli bir gelişme içerisinde olduğunu gördüklerini belirten Kurtulmuş, “Hem bu ülkelerde kendi kimliklerini kültürel pahaları üzerine inşa etme gayreti var hem de ülkelerin ekonomik gelişmesiyle ilgili olağanüstü hoş devam eden bir süreç var. Artık bu ülkelerin böylesine bir periyotta birlik, beraberlik içerisinde olması, Türk dünyasının çok kutuplu, çok merkezli olarak gelişmekte olan yeni dünyanın kıymetli aktörlerinden birisi haline getirecektir. Bu farkındalık, Türk dünyasındaki politikler tarafından da artık görülmeye başlandı. Bilhassa Türk Devletleri Teşkilatı’nın giderek daha süratli bir halde hareket etmesi ve parlamenter temsilcileri olan TÜRKPA’nın 14’üncüsünü yaptığımız Genel Konseyinde, emsal duyarlılıklara sahip olması bizler açısından çok sevindiricidir.” diye konuştu.

Birlik, beraberlik içerisinde olunmasının ve sorunlara ortak tahliller bulunmasının kıymetine dikkati çeken Kurtulmuş, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Ele güne muhtaç olmadan ayakta durabilme marifetini kazanmamız gerektiğine inanılan bir devirdeyiz. Ayrıyeten, tabi ki bir de ortak bir gelecek inşası üzerinde durulması lazım. Dönemsel olarak bütün bunların üst üste geldiğini görüyorum ve Türk dünyasında da bunların gerçekleştirilmesi için bir niyetin, bir siyasi iradenin ortaya çıktığını görüyorum, bundan ötürü da ümitvar olmamız gerektiği bir devirdeyiz. Tabi daha alınacak çok uzaklık var, kat edilecek çok yol var. Fakat bu bizim için de şimdi bir başlangıçtır. TÜRKPA’nın 14’üncü Genel Kurulu olmakla birlikte tam manasıyla güçlü bir kuruluş haline gelmesi için biraz daha uğraşa muhtaçlık olduğu görülüyor.

Toplantıda ele alınan hususlar, bahislerin tartışılması değerlidir. Ortak yasama çalışmalarından, diyelim ki bayan siyasetlerinde, işte gençlik siyasetlerinde, eğitim siyasetlerinde, sıhhat siyasetlerinde ortak vizyonlara kadar birtakım çalışmaların milletvekilleri nezdinde tamamlanması, bunların rapor haline getirilmesi ve Genel Heyette bunların konuşulması, tartışılması olağanüstü kıymetlidir, kıymetlidir. Ben başarılı bir Genel Konsey olduğunu düşünüyorum. Genel Şuranın mottosu da önemliydi… ‘Türk Devri’ diyordu. Yani bu kısaca özetlemeye çalıştığım şey, artık bu devir, Türk dünyasının nitekim kendisine sahip çıkması ve daha ileriye atılım içerisinde olmasının zamanıdır.”

“TOPLANTIDA KKTC MECLİS LİDERİNİN BULUNMASI BİZİM İÇİN ÇOK ÖNEMLİYDİ”

Astana’daki TÜRKPA Genel Kurulu’na Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) gözlemci ülke olarak katıldığının hatırlatılmasının akabinde, “Sizin de bu noktada ikili görüşmeleriniz oldu. Kıbrıs’ın gözlemci ülke olarak katılması ne üzere değer taşıyor Türk dünyası açısından?” sorusu üzerine Kurtulmuş, şu değerlendirmede bulundu:

“Biliyorsunuz kısa bir süre önce kimi Türk devletlerinin Güney Kıbrıs’a atıfta bulunan Birleşmiş Milletler kararlarının kabul edildiği, mesela Semerkand deklarasyonu kelam konusuydu. O vakit sahiden olağanüstü önemli halde bundan rahatsızlık duyduğumuzu ilgili arkadaşlara, muhataplarımıza görüşmelerimizde tabir ettik. Onun için bu toplantıda Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’mizin Meclis Liderinin bulunması bizim için de çok değerliydi. Ben burada bir kez daha Kazakistan Meclis Başkanı Yerlan Koşanov’a çok teşekkür ediyorum. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi Başkanı Ziya Öztürkler’i buraya davet etti, gözlemci olarak bütün toplantılarda bulundu, kelam hakkı verildi ve Genel Heyette da konuşma yaptı; olağanüstü de değerli, pahalı bir konuşma yaptı. Ben bunun hem Türk devletleriyle Türkiye Cumhuriyeti ortasında bu son gelişmelerde doğabilecek olan kimi olumsuz gelişmeleri önlemek bakımından çok bedelli olduğunu düşünüyorum, ortamıza birilerinin fitne sokmasına imkan bırakmayacak bir adım olduğunu düşünüyorum. Ayrıyeten da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti için bunun tarihi bir nokta olduğunu, dönüm noktası olduğunu düşünüyorum.”

“TERÖRSÜZ TÜRKİYE SÜRECİ PLANLANDIĞI ÜZERE GİDİYOR”

Terörsüz Türkiye süreci kapsamında yürütülen çalışmaların aktarılmasının akabinde “Bayramdan sonraki mesaide tekrar bir küme ziyareti ya da önderlerle bir ortaya gelme üzere bir programınız olacak mı? Bilhassa Meclis tatile girmeden evvel bir komite kurulması istikametinde beklenti var, neler söylersiniz?” sorusuna karşılılık Kurtulmuş, şunları kaydetti:

“Bu süreç aslında planladığı üzere gidiyor. Evvel İmralı’nın açıklama yapması, gerisinden örgütün birleşenlerinin bu açıklamaya uyduklarını söz etmeleri değerliydi. Bundan sonra da siyasetin üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmesi kelam konusu. Bu çerçevede tabi ki Meclis’te bir komite kurulması en doğal yoldur. Yani siyaset nihayetinde, yalnızca yasa çıkarmak bakımından söylemiyorum, siyasetin yapılacağı taban de Türkiye Büyük Millet Meclisi’dir. Zira Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 6 farklı siyasi parti var, 10 tane de parti kümesi olmayan partiler var, bütün bunların kelamını söyleyebilecekleri, konuşabilecekleri bir platformun, bir sistemin oluşturulması lazım. Burada çok titiz davranmamız gerekiyor. Ben birinci görüşmemde partilere de söz ettim, bu bahisle ilgili teklifi olan partilerin de tekliflerini çok hızla olgunlaştırmaları ve sonuçta sahiden milletin hayrına tarihi bir fırsatı pahalandırmak üzere bu kurulun vazifesine başlaması, en kısa müddet içerisinde düzgün belirlenmiş bir yol haritası içerisinde çalışmaları başlatmamız kuraldır.”

“KÜRTLERİN ONURU, TÜRKLERİN GURURUNUN KORUNDUĞU BİR SÜRECİ TAKİP ETMEMİZ GEREKİYOR”

Kurtulmuş, kurulun yaz ortasından evvel kurulup kurulamayacağı sorusu üzerine şöyle konuştu:

“Bu çeşit şeylerde vakit vermek, işi kolaylaştırmak yerine zorlaştırabilir. Önemli olan hem toplumun bu işe hazır hale gelmesi hem Türkiye Büyük Millet Meclisi’ndeki siyasi partilerin bu bahisteki tartışmalara hazır bir vaziyette olduğunun ortaya konulmasıdır. Sonuçta burada evet, işin bir siyasi tarafı var, hukuksal kimi problemler karşımıza çıkacak. Lakin çok daha kıymetli olan kısmı toplumsal psikolojiyle ilgili kısmıdır. Yani toplumdaki bütün yurttaşlarımız Türkiye’deki Türk, Kürt, hangi kimliğe sahip olursa olsun insanlarımız; evet, yeterli bir şey yapılıyor, bu Türkiye’nin hayrına olan bir süreçtir, burada artık bize 50 yıl ayaklarımıza pranga üzere vurulan, emperyalistlerin bu tuzağından Türkiye’nin kurtulması lazım, terörü geride bırakması lazım diyerek dayanak vereceği bir süreci yönetebilmek, aslolan budur. Onun için tabiri caizse yüz düşünüp bir konuşarak, kılı kırk yararak ve sahiden bütün toplum kesitlerinin işin içerisinde olabileceği, herkesin gönül rahatlığı içerisinde dayanak vereceği bir süreci ortaya koymak lazım. Bu süreçte şahsen en temel motto olarak şunu görüyorum. Kürtlerin onuru, Türklerin gururunun korunduğu bir süreci inşallah en hoş formuyla takip etmemiz gerekiyor.”

“ANAYASA, MİLLET İSMİNE YAPILAN BİR MUTABAKAT METNİDİR”

Yeni anayasa konusunda somut bir adımın atılıp atılmayacağına ait soruya cevap verirken Kurtulmuş, Türkiye’de yeni bir anayasa yapılacaksa bunun konuşulacağı yerin TBMM olduğunu belirtti.
Toplumun her kesitinin yeni anayasayla ilgili tekliflerini ve çalışmalarını gündeme getirebileceğini lisana getiren Kurtulmuş, şunları kaydetti:

“Ama sonuçta anayasa, millet ismine yapılan bir mutabakat metnidir. Yani A partisinin anayasası, B partisinin anayasası olmaz, partilerin anayasa teklifleri olur. Partiler bu anayasa tekliflerini ortaya koyarlar, kimisi şu kadar unsur yapar, öteki diğer bir şey der ya da bir sivil toplum kuruluşu der ki beni ilgilendiren iki tane unsur var bunu teklif ediyorum der. Bütün bu teklifler ortaya çıkarılır, konulur ve sonuçta da Türkiye Büyük Millet Meclisinde bu bahis müzakere edilir.
Anayasa yapmak vakti mıdır, vakti midir? Tam vaktidir. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 28. Dönemi’nin üzerinde, bunun da tarihi bir yükümlülük olduğu kanaatindeyim. Artık Türkiye’nin nitekim kimileri şu tenkitte bulunuyorlar. Kaç kez değiştirildi? Evet, kaç defa değiştirildi, fakat anayasanın ruhu hala bu metinlerin içerisinde mündemiçtir. Sivil, demokrat, iştirakçi, toplumun bütün kısımlarını kapsayan, kuşatan yeni bir anayasaya gereksinim vardır. Bu bir fantezi değil; olsa da olur, olmasa da olur diye konuşacağımız bir sorun değil, Türkiye için alışılmış ki aşması gereken kıymetli bir demokratik eşiktir. Bu demokratik eşiği aşmanın yolu da yeniden demokratik olgunluk içerisinde herkesin kendi fikrini tam kamil hale getirmesi ve bunun da Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde tartışılmasının başlamasıdır.”

“HERKES KENDİ HAZIRLIĞINI YAPSIN”

“AK Parti yeni anayasa konusunda bir kurul oluşturmuştu, bu bağlamda öteki siyasi partilerden beklentiniz nedir? Bir siyasi partiler çeşidi olur mu?” sorusu üzerine Kurtulmuş, şu karşılığı verdi:
“Olur tabii… Artık arkadaşlar yani bu mevzuda rastgele bir formda müzakere edilmesi işin doğalıdır. Yani ben konuşmuyorum, ben kapımı kapattım, ben bu hususla ilgili bir fikir beyan etmiyorum demek siyasette istisna olan durumdur. Demokratik siyaset konuşmakla geçer. Meclis Başkanı seçildiğimde yaptığım teşekkür konuşmasında da söz etmeye çalıştım, ‘siyasetin yarısı gayrettir, yarısı müzakeredir.’ Yani hem siyasi partiler farklı fikirleri çarpıştıracaklar, uğraş edecekler ancak yeri geldiğinde el sıkışacaklar, masaya oturacaklar, ortak kanaatleri, ortak fikirleri ortaya koyacaklar. Sonuçta biz partilerimizin çatısı altında siyaset yapıyor olmakla birlikte milletin ismine ve milletin hayrına siyaset yapıyoruz, millet de izliyor; yani kimlerin yapan, kimlerin de oyun bozucu olduğunu görür. Onun için bizim bütün partilere tavsiyemiz şudur. Herkes kendi hazırlığını yapsın. Yalnızca partiler değil, dediğim üzere STK’lar ve bu husustaki fikri olan bütün kısımlar fikirlerini ortaya koysunlar ve müzakere edilmeye başlansın.

“HİÇBİR PARTİNİN BEN KONUŞMUYORUM, GÖRÜŞMÜYORUM DEME LÜKSÜ YOKTUR”

TBMM Başkanı Kurtulmuş, “Yeni anayasayla ilgili özellikle Cumhuriyet Halk Partisi her tartışma açıldığında tabiri caizse kapıları kapatıyor ve tırnak içi söz etmek gerekirse, anayasaya uymayanlarla anayasa yapmayız diyor. CHP’siz bir denklem olabilir mi? Olursa nasıl olur efendim?” sorusuna karşılık verirken de şöyle konuştu:
“Şimdi ben bu farazi şey içerisinde konuşmak istemem. Lakin yani sonuçta tabir ettim, hiçbir partinin bu süreçte ya ben konuşmuyorum, görüşmüyorum deme lüksü yoktur, fikrini söyler… Nihayetinde benim başından beri söylediğim en ideali, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 400’ü aşkın bir oyla yapılacak anayasa teklifinin Meclis’te kabul edilmesidir. Böylelikle milletin yeni bir mutabakat metni olarak anayasa ortaya çıkar. Yanlışsız olan büyük bir çoğunlukla, büyük bir konsensüsle kararın alınmasıdır. Lakin sonuçta hangi metni çıkarırsanız çıkarın nihayetinde hiçbir metne yüzde 100 dayanak bulunması mümkün değil. İtiraz edenler olur, katılmayanlar olur. Önemli olan bunun demokratik olgunluk içerisinde sürdürülen bir süreç olmasını sağlamamız gerekiyor. Bu da sadece Meclis Başkanı olarak benim sorumluluğum değil, bütün siyasi partilerin, bütün siyaset dünyasının ortak sorumluluğudur diye düşünüyorum.”

“YENİ MECLİS İÇTÜZÜĞÜ’NE GEREKSİNİM VAR”

Meclis İçtüzüğü’nde değişiklik yapılıp yapılmayacağına yönelik soru üzerine Kurtulmuş, daha önce de bu mevzuyla ilgili çalışmaların olduğunu, farklı partilerin de çalışmalarının bulunduğunu belirtti.

Meclis Başkanı olduğu günden itibaren yeni içtüzük ve yeni anayasa konusunda açıklamalarda bulunduğunu anımsatan Kurtulmuş, şunları kaydetti:
“Yeni Meclis İçtüzüğü’ne muhtaçlık var. Kurul temelli çalışmaların gerçekleştiği, her mevzunun kurullara geldiği ancak Meclis Genel Kurulu’nda da hızla milletvekillerinin, olgunlaştırılmış olan kanun teklifi metni üzerinde, görüşmelerin yapıldıktan sonra oylamaya geçildiği bir tertibin kurulması lazım. Sahiden şunu objektif olarak söylüyorum. Dünyada herhalde en çok çalışan meclislerden birisi Türkiye Büyük Millet Meclisi’dir. Kimilerinin meclisi kifayetsiz gösterme, meclisi demokratik bir ortamda çalışmıyor tenkitlerine karşın Türkiye Büyük Millet Meclisi dünyanın en çok çalışan ve sahiden çok ağır siyasetin yapıldığı bir yerdir. Hasebiyle, bunun daha nezih ortamlarda olması, insani çalışma sistemlerinin bu önemli halde konuşulması ve bilhassa komitelerde çok ağır müzakerelerin gerçekleşmesi koşuldur.
Bir de bir içtüzük değişikliğine gerek olmaksızın mevcut içtüzüğün de bütün meclis başkanvekilleri tarafından ortak bir biçimde yürütülmesi bakımından da bir çalışmaya muhtaçlık var. Bununla ilgili geçen periyodun sonunda arkadaşlarla konuşmuştuk. Artık önümüzde çabucak en kısa mühlet içerisinde ortak bir metni Meclis Başkanlık Divanında oluşturarak yani her meclis başkanvekili arkadaşımız birebir tavır içerisinde olmalıdır. Yani diyelim ki, birisi 1 dakikalık kelam hakkını 20 bireye kullandırırken, bir oburu 60-70 şahsa kullandırmamalıdır. Ya da Meclis Genel Kurulu yalnızca küme başkanvekillerinin karşılıklı kelam düellosu yaptıkları bir yer olmamalıdır üzere mevcut içtüzükte rastgele bir değişiklik yapmadan daha süratli, daha seri, daha önemli bir çalışma ortamı nasıl sağlanabilir bunun için de ortak bir çalışmayı yapıp Meclis’te bunu deklare edeceğiz.”

“Meclis’i iki hafta yönettiniz, bir Meclis Liderinin iki hafta kesintisiz olarak yönetmesi, Meclis tarihinde galiba birinci. O anları nasıl değerlendirirsiniz? Uzunca bir mühlet gece yarılarına kadar süren mesainiz oldu.” sorusu üzerine de Kurtulmuş, şu sözleri kullandı:

“Benim için de çok yeterli bir deneyim oldu. Öncelikli şunu söyleyeyim. Sıkıntı tartışmaların olduğu ortamlarda bile milletvekili arkadaşlarımız olağanüstü olgunlukla bu süreci götürdüler. Hatta bezen o denli uzlaşılar sağlandı bu iki haftalık müddet içerisinde, artık sayısı tam veremiyor olabilirim 12-13 husus partiler anlaştığı için üzerindeki tartışmalar geri çekildi ve 40-45 dakikada 13 unsur geçti. Artık yeri geldiği vakit demek ki beşerler oturup müzakere de edebiliyorlar. Bunun için ben bu iki haftalık müddet içerisinde meclisteki bütün milletvekili arkadaşlara hem gösterdikleri performans münasebetiyle hem de idaremize yaptıkları katkıdan ötürü çok teşekkür ediyorum.”