EREN KOCA- Denizli’nin Pamukkale ilçesinde üniversite bölgesi olarak bilinen Yunus Emre Mahallesi’ndeki bir apartmanın bodrum katında kalan M.A., duvara monte edilmiş üçlü prizden ışık yansıdığını fark etti. Yatağı ve banyoyu gören prizi söküp içini açan M.A. prizin içinde bilinmeyen kamera olduğunu görünce polise gidip şikayetçi oldu. Üç farklı apart dairesinde inceleme yapan polis, dairelerdeki üçlü prizlerin içine kapalı kamera yerleştirildiğini tespit etti. Daireleri günlük ya da saatlik kiraya verdiği belirlenen apart sahibi Murat Filiz (48) gözaltına alındı. İncelemede; kapalı kameraların içinde bulunan hafıza kartlarında çok sayıda kişinin uygunsuz imajları olduğu belirlendi. Filiz tutuklanırken polis, bu odalarda kalan şahısların tespiti için çalışmaların sürdüğünü ve mağduriyet yaşayanların müracaat yapmalarının değerli olduğunu bildirdi.
Murat Filiz tutuklandı.
Konuya ait değerlendirmede bulunan Avukat Merve Uçanok: ‘‘Otel odasına yerleştirilen kamera özel hayatın kapalılığını ihlal kabahatini oluşturur. Bu duruma maruz kalan vatandaşların maddi ve manevi zararlarından dolayı tazminat talebinde bulunması elbette mümkün.’’
Kamera, prizdeki küçük delikten kayıt alacak biçimde yerleştirilmiş.
400 liradan başlıyor
Gizli (casus) kameralar daha çok yurt dışı kaynaklı alışveriş sitelerinde satılıyor. Fiyatlar 400 TL ile 3500 TL ortasında değişiyor. Bu sitelerde saklı kamera tespitini yapan aygıtlar da alıcı buluyor.
3500 lira civarında satılan parfümmatik görünümlü bu kamera “bebek bakıcı kamerası” ismi altında satılıyor. İmajların canlı olarak cep telefonundan izlenebildiği belirtiliyor.
‘Mor renkte görünür’
Bilişim Uzmanı Osman Demircan, bu usul eserlerin ekseriyetle Çin’de üretildiğini belirtti. Demircan “İğne deliği (pin hole) kameralar boyutlarından ötürü rastgele bir nesneye monte edilebilecek kameralar. Lens camları 1-2 mm ortasındadır ve çok küçük deliklerden imaj alınmasını sağlamaktadır” dedi.
Hareket sensörlü
Etik Hacker Tamer Şahin, “Uzun müddet kesintisiz kayıt yapabiliyor. Hareket sensörlü bunlar, hareketi algıladığı anda kayda başlıyor. Karanlıkta telefon feneriyle tespit edilebilir. Lens varsa yansıma olabilir. Elektrikli prizdeki aygıtlara dikkat etmek lazım. Birçok kızılötesi ledlerle kayıt yapıyor. Bunları tarayan aygıtlar var, bunlarla tespit edilebilir” dedi.
Deliklere dikkat
Adli Bilişim Uzmanı Mustafa Sansar, bu kameraların duman sensörü, şarj aygıtı, kalem, gözlük, anahtarlık, lamba, saat, düğme üzere pek çok objeye takılabildiğini kaydetti. Sansar, bunların nasıl tespit edileceğini şöyle anlattı: “Gece görüş özelliği olanlar, kızılötesi (IR) ışık yaymaktadır. Odanın ışıkları kapatılıp telefon kamerasıyla tarama yapıldığında, bu ışıklar mor renkte görünebilmektedir. Fener yardımıyla ayna, saat, priz üzere yüzeylerde parlayan lens yansımaları aranabilir. Odadaki olağandışı nesneler, duvarda olağan dışı küçük delikler kontrol edilmeli.”
Bulunca ne yapılmalı?
Bilişim Uzmanı Osman Demircan: Odada kapalı kamera ile karşılaşırsanız; olduğu yerden sökülecekse kanıt niteliğini kaybetmeden ve parmak izi bırakmadan nazikçe çıkarılmalı, üzerindeki parmak izleri silinmeyecek biçimde koruma edilmeli. Bu süreçler yapılırken cep telefonu ile yapılan video kaydı kolluk kuvetleri ile paylaşılmalı.
Cezası ne kadar?
Bilişim Hukukçusu Sefa Karcıoğlu: Şahısların özel hayatının kapalılığını ihlal eden kimse, 1 yıldan 3 yıla kadar mahpus cezası ile cezalandırılır. Bunun manzara yahut seslerin kayda alınması suretiyle yapılması halinde verilecek ceza bir kat artırılır. Kapalı kamera kaydını yayan şahsa ayrıyeten 2 yıldan 5 yıla kadar mahpus cezası verilir. Buna maruz kalan bireylerin, cürmün faillerine ek olarak işletme sahiplerine karşı manevi tazminat davası açma hakkı vardır.
