Çanakkale’nin Biga ilçesine bağlı Kemer köyünde, 2 bin 700 yıllık geçmişe sahip antik Troas bölgesinin en kıymetli liman kentlerinden olan Parion’daki su altı çalışmaları sırasında çok sayıda Osmanlı seramiği ve Osmanlı Tersanesi’ne ilişkin olabileceği düşünülen kalıntılara rastlandı.
PARİON’UN SULARI OSMANLI’YI SAKLIYORMUŞ
Antik limanda Osmanlı Devri’ne ilişkin çok sayıda seramiğin gün yüzüne çıkarıldığını söyleyen Hafriyat Lideri Prof. Dr. Vedat Keleş, “Biz 20 yıldır antik kentte hafriyat yapıyoruz lakin Osmanlı Devri’ne ilişkin bir obje bulamamıştık. Su altında hatırı sayılır sayıda Osmanlı seramiği keşfettik dedi.
Biga ilçesine bağlı Kemer köyü hudutlarındaki 2 bin 700 yıllık liman kenti Parion’daki hafriyat çalışmaları devam ediyor. Bu sene hafriyat çalışmaları Ondokuz Mayıs Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanı ve Arkeoloji Kısmı Lideri Prof. Dr. Vedat Keleş başkanlığındaki 18’i yabancı heyet üyesi, toplam 36 kişilik bir takımla sürdürülüyor. Parion Antik Kenti’ndeki su altı çalışmalarında çok sayıda Osmanlı seramiğinin yanında Osmanlı Tersanesi’ne ilişkin olabilecek kalıntılar keşfedildi.
SERAMİKLER VE TERSANE KALINTILARI BULUNDU
Parion Antik Kenti’nin antik Kuzey Troas Bölgesi’nin en değerli liman kentlerinden olduğunu belirten Hafriyat Lideri Prof. Dr. Vedat Keleş, “Parion Antik Kenti 2025 çalışmaları Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün müsaade ve maddi takviyeleri, bunun yanında Çanakkale Valiliği, resmi sponsorumuz İÇDAŞ A.Ş., Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Rektörlüğü, Biga Kaymakamlığı ve Biga Belediyesi’nin emekçi takviyesiyle nisan ayından beri devam ediyor. Bu sene şu an prestijiyle 36 kişilik bir grupla çalışmalarımızı devam ettiriyoruz.
Bu 36 kişilik takımın 18’i Moskova High School Economy ve Paris Montaigne University’den gelen yabancı meslektaşlarımız, geri kalan 18 kişi ise personeller ve Türk meslektaşlarımızdan oluşmaktadır. Bu yılki çalışmalarımızda en çok tartı vereceğimiz hususlardan bir tanesi su altı araştırmaları. Zira biz geçen sene Düzce Üniversitesi’nden Doç. Dr. Ahmet Bilir ve takımı tarafından Parion’un antik limanı olan güney limanda gerçekleştirdiğimiz kısa müddetli su altı incelemelerinde bizi çok şaşırtan bilgilerle karşılaştık” dedi.
20 yıldır antik kentte hafriyat yaptıklarını geçen yıla kadar Osmanlı Dönemi’ne ilişkin rastgele bir buluntuya rastlamadıklarını tabir eden Prof. Dr. Keleş, şöyle devam etti:
“Su altında geçen yıl yapmış olduğumuz kısa müddetli incelemelerde hatırı sayılır bir halde Osmanlı seramiği ile karşılaştık. Bu bizi biraz literatür çalışmasına itti. Literatür çalışmasında Kemer İskelesi’nin Osmanlı Devri’nde 1574’ten, 19’uncu yüzyıla kadar neredeyse 300 yılı aşkın bir müddet kesintisiz Osmanlı Donanması’nın en kıymetli kereste tedarik noktalarından biri olması yanında bazen de İstanbul’un çeşitli vakitlerde maruz kaldığı odun muhtaçlığının karşılanmasına yönelik en değerli sevkiyat noktalarından biri olduğunu keşfettik. Prof. Dr. Keleş, bu keşfi kentin antik devri olduğu kadar ulusal tarihimiz açısından da heyecan verici bir keşif olarak kıymetlendiriyoruz.”
‘ÇALIŞMALAR ANTİK PERİYOT VE OSMANLI PERİYODU BATIKLARINA DA ULAŞMAMIZI SAĞLAYACAKTIR’
Güney limanındaki Bodrum Burnu’nun bir başka isminin da Tersane Burnu olmasının tesadüf olmadığını yapılan araştırmalarda fark ettiklerini söyleyen Prof. Dr. Keleş, “Burada bu sene su altı çalışmalarını daha fazla bir ivmeyle devam ettirmek istiyoruz. Zira bu bölge antik çağlardan günümüze dünyanın en değerli su yolları ve ticaret rotalarından biri olan Çanakkale Boğazı üzerinde yer almakta. Bu nedenle su altı çalışmalarında görmüş olduğumuz seramikler Osmanlı Periyodu ile ilgili yapmış olduğumuz literatür taramalarında karşılaştığımız bilgileri katiyen doğrular niteliktedir. Bu seramiklerle ilgili yapacağımız çalışmalar ve antik liman ve etrafında gerçekleştireceğimiz su altı incelemeleri tahminen de antik devir batıkları ile birlikte Osmanlı Periyodu batıklarına da ulaşmamızı sağlayacaktır. Bu nedenle biz bu çalışmaların bölgenin antik periyodu hakkında olduğu kadar, Osmanlı Devri tersaneciliği noktasında da çok kıymetli bilgiler sağlayacağını bize gösteriyor. Su altı çalışmalarında ele geçen datalar, literatür çalışmaları bölgede bugün yürütülen aktiviteler bize denizcilik manasında bölgede tarihî bir sürekliliğin olduğunu da kanıtlamaktadır. Zira resmi sponsorumuz İÇDAŞ A.Ş. günümüzde bölgenin ve ülkemizin en değerli gemi imal ve gemi tamir noktalarından biri, bu da bize geçmişten günümüze bölgede denizcilik sanayisi konusunda bir tarihî sürekliliği göstermesi açısından değişik bir durum ortaya koyuyor. Kemer Tersanesi ve iskelesi birebir vakitte Osmanlı’nın, Mısır donanmasının gemilerinin de inşa edildiği bir yermiş. Hasebiyle bu bilgiler Parion’un güney limanında, antik limanın yanında çok önemli bir Osmanlı tersanesinin ve müştemilatının su altında olabileceğini bize gösteriyor” dedi.
Bunun izlerini geçen sene su altında keşfettiklerin vurgulayan Prof. Dr. Keleş, “Bunun daha ileri bir tetkikle araştırılmasını bu sene ve gelecek dönemlerde sürdürmeyi planlıyoruz. Bu noktada çalışmalarımız devam ediyor. Bu çalışmalarımızın sağlıklı ve tesirli yürütülmesi noktasında mahallî idarecilerimizden, bakanlığımızdan takviye isteyeceğiz. Su altı çalışmalarıyla ilgili ileride şayet bilgiler biraz daha çoğalır ve batıklara da rastlanırsa tahminen bölgede Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi bünyesinde bir su altı araştırma enstitüsünün kurulması bile gündeme gelebilir” diye konuştu.
