Uzmanlar, sıcaklıkların artması ve yağışların azalmasıyla birlikte kuraklık riskinin giderek büyüdüğünü vurguluyor. Bilhassa kimi bölgeler, bu tehdit karşısında çok daha hassas ve riskli bir pozisyonda. Uzun vadeli projeksiyonlar da telaş verici tabloyu doğrularken, tehlikenin kapıda olduğu açıkça görülüyor. Pekala hangi bölgeler alarm veriyor? Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi’nden (NKÜ) Prof. Dr. Lokman Hakan Tecer, anlattı.
KURAKLIK HARİTASI GENİŞLİYOR
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi’nden (NKÜ) Prof. Dr. Lokman Hakan Tecer, Marmara Bölgesi’nde sıcaklıkların arttığını, yağışların azaldığını belirterek, “Kuraklığı oluşturan birinci sebeplerden iki tanesi, tüm Türkiye’de olduğu üzere Marmara Bölgesi’nde de var. Kuraklık projeksiyonları da bunu söylüyor esasen. Karadeniz Bölgesi ve Doğu Anadolu Bölgesi haricindeki tüm bölgeler az ya da çok kuraklığın tesiri altında kalacaklar. Bu bölge, kuraklık açısından hayli riskli ve hassas bir pozisyonda bulunuyor” dedi.
14 BARAJDAKİ DOLULUK ORANI SÜRATLE GERİLİYOR
Trakya’da sulama ve içme emelli kullanılan 14 barajdaki doluluk oranı her geçen gün düşüyor. DSİ datalarına nazaran; barajlardaki doluluk oranı yüzde 41 olurken geçen yıla oranla yüzde 13 düştü. Tekirdağ’da bulunan Naipköy ve Türkmenli barajları kuruma tehlikesi ile karşı karşıya kalırken, doluluk oranları yüzde 1’e düşerek taban seviyeyi gördü.
TÜRKİYE’NİN BÜYÜK KISMINI SARIYOR
NKÜ Çorlu Mühendislik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Lokman Hakan Tecer, kuraklığın tüm dünyanın yaşadığı en yıkıcı ve en ziyan verici klimatolojik olaylardan biri olduğunu söyledi. Prof. Dr. Tecer, “Dünyada kuraklığı yaşamayan hiçbir ülke yok, bundan sonra da yaşayacak manasına gelir. Kuraklığı oluşturan sebeplere baktığımız vakit birincisi iklim değişikliği yer alıyor, ikincisi ormansızlaşma, üçüncüsü ziraî faaliyetlerde suyun fazla tüketilmesi ve dördüncüsü de kentsel hayat alanlarının genişlemesi olarak sıralayabiliriz. İklim değişikliğinde iki tane faktör var. Bir tanesi sıcaklıkların artması, oburu de yağışların azalması. Bildiğiniz üzere dünyada global ısınmayla başlayan bir iklim değişikliği kelam konusu. Ülkemiz de bu Akdeniz Havzası’nda yer aldığı için burada kıymetli derecede etkilenecek bir ülke pozisyonunda. Bütün Türkiye’de sıcaklıkların 1994 yılından itibaren arttığı, 2005 yılında dramatik hale geldiği raporlarla ortaya konuluyor” dedi.
KARADENİZ VE DOĞU ANADOLU HARİÇ
Prof. Dr. Tecer, “Sıcaklıklar Marmara Bölgesi’nde hem artıyor hem de yağışlar azalıyor. Edirne de son 16 yılda en düşük yağışların aldığı bölge olarak kayıtlara geçmiş. Marmara Bölgesi tamamında uzun yılların ortalamasına nazaran 2024’te yüzde 20 daha az yağış almış. Geçen yıla oranla yüzde 25 daha az yağış almış. Hasebiyle kuraklığı oluşturan birinci sebeplerden iki tanesi, tüm Türkiye’de olduğu üzere Marmara Bölgesi’nde de var. Kuraklık projeksiyonları da bunu söylüyor aslında. Karadeniz Bölgesi ve Doğu Anadolu Bölgesi haricindeki tüm bölgeler az ya da çok kuraklığın tesiri altında kalacaklar” diye konuştu.
TRAKYA ALARM VERİYOR
Trakya’da kuraklığı tetikleyen ögeleri anlatan Prof. Dr. Tecer, “Bu bölgede kuraklığın yaşanmasını tetikleyen şeylerden bir tanesi dilemma. Hem ziraî faaliyetlerin çokça yapıldığı hem de sanayi faaliyetlerinin ağır olarak sürdürüldüğü bir bölge. Buna bağlı olarak da nüfus artışı muazzam derecede fazla. Türkiye ortalamasının üzerinde. Münasebetiyle hem ziraî faaliyetler kuraklığa sebebiyet veriyor hem iklim değişikliği hem kentlerin ağırlaşması ve genişlemesi hasebiyle bu bölge, kuraklık açısından hayli riskli ve hassas bir pozisyonda bulunuyor” dedi.
KURAKLIK, GÖÇ VE İŞSİZLİK DALGASI BAŞLATABİLİR
Prof. Dr. Tecer, kuraklığın öncelikle su kaynakları üzerindeki baskı manasına geldiğini belirterek, “Yer altı ve yer üstü sularındaki bir azalma meydana getirir ki bu da içme suyu, endüstride kullandığımız suyun azalacağı, kıtlaşacağı, yok olacağı ya da bir manada azalacağı manasına gelir. İkincisi ise tarım eserleri üzerinde bir olumsuz tesiri vardır. Bitki ve sebzelerin gelişimlerinin azalması, rekoltenin düşmesi manasına gelir ki bu da besin arzını riske sokan bir durumdur. Münasebetiyle bir öbür tesir de sanayi üretimine yapacağı bir tesirdir. Zira tarıma dayalı endüstrinin de bu manada etkileneceğini söylemek çok sıkıntı değil. Artı sosyoekonomik şartları da insan yaşantısını da tesirler kuraklık uzun periyotta devam ederse. Bu da şu manaya gelir; besin arzının riskte olduğu periyotlarda, besine dayalı ziraî üretime dayalı sanayi üretiminin de azalacağı, istihdamın azalacağı, işsizlerin çoğalacağı manasına gelir. Kırsal kesimde tarımla uğraşan kesitin de kayıtsız bir formda kentlere göç edeceği bir süreç başlanır. Suyun yoksunluğu, sular üzerindeki baskılar, etrafındaki kirlenmeler de çeşitli hastalıklara sebebiyet verir” diye konuştu.
SU KRİZİ KAPIDA
Kuraklıkla gayrette planlı bir strateji kurgulanması gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Tecer, “Öncelikle su kaynaklarının korunmasına yönelik önlemlerin alınması lazım. Yer altı ve yer üstü sularımızın nizamlı kullanılması, tasarruflu kullanılması gerekir. Bunun için toplumun bilinçlendirilmesi faaliyetlerinin yürütülmesi lazım. Kamu otoriteleri ve mahallî otoriteler tarafından bu üzere süreçlerinin sağlanması lazım. Suyu tasarrufu kullanmak zorundayız. İkincisi, tarım teknolojilerimizin güçlendirilmesi ve yenilenmesi lazım. Bir defa sulama teknolojimizin yabanî sistemlerden, damlama sistemi ve daha değişik su tasarrufu sağlayan sistemlere dönüşmesi lazım. Yağmur suyu hasatlarının yapılması lazım. Endüstride kullanılan atık suların geri kazanılarak tekrar üretim süreçlerinde kullanılması gerekiyor. Bütün bunların da olabilmesi için öncelikle toplumsal şuurumuzun artması lazım. Bu da lakin eğitimle olabilecek bir süreçtir” dedi.
